MKT və ideal qaz qanunları
Molekulyar-kinetik nəzəriyyə, Mendeleyev-Klapeyron tənliyi və izoproseslər
Molekulyar-kinetik nəzəriyyə (MKT) maddənin daim hərəkətdə olan, bir-biri ilə qarşılıqlı təsirdə olan molekullardan ibarət olduğunu əsas götürür. Maddə miqdarı n = m/M = N/Nₐ düsturu ilə tapılır; burada M — molyar kütlə, Nₐ = 6·10²³ 1/mol — Avoqadro ədədidir. İdeal qazın halı Mendeleyev-Klapeyron tənliyi ilə təsvir olunur: pV = νRT, burada R = 8,31 C/(mol·K), temperatur isə həmişə Kelvində (T = t + 273) götürülür. İzoproseslərdə qazın hal parametrlərindən biri sabit qalır: izotermik (T = const, pV = const — Boyl-Mariott), izobarik (p = const, V/T = const — Gey-Lüssak), izoxorik (V = const, p/T = const — Şarl). Nümunə: T = 300 K-də ν = 2 mol ideal qaz V = 0,02 m³ həcm tutursa, p = νRT/V = 2·8,31·300/0,02 = 249300 Pa ≈ 2,49·10⁵ Pa olar. Birləşmiş qaz qanunu: p₁V₁/T₁ = p₂V₂/T₂.
Qaydalar
- 1Maddə miqdarı: n = m/M = N/Nₐ (Nₐ = 6·10²³ 1/mol).
- 2Mendeleyev-Klapeyron tənliyi: pV = νRT (R = 8,31 C/(mol·K), T = t + 273).
- 3Birləşmiş qaz qanunu: p₁V₁/T₁ = p₂V₂/T₂.
- 4İzoproseslər: izotermik pV = const, izobarik V/T = const, izoxorik p/T = const.
- 5MKT əsas tənliyi: p = ⅓·m₀·n·v̄² = (2/3)·n·Ē; orta kinetik enerji Ē = (3/2)kT.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin