Termodinamika
Daxili enerji, I qanun, izoproseslərdə iş və istilik maşınları
Bir atomlu ideal qazın daxili enerjisi yalnız temperaturdan asılıdır: U = (3/2)·ν·R·T, ona görə də onun dəyişməsi ΔU = (3/2)·ν·R·ΔT. Termodinamikanın I qanunu enerjinin saxlanması qanunudur: qaza verilən istilik onun daxili enerjisini artırmağa və iş görməyə sərf olunur — Q = ΔU + A. Qazın gördüyü iş izobarik prosesdə A = p·ΔV-dir; izoxorik prosesdə (V = const) A = 0, izotermik prosesdə (T = const) ΔU = 0 olduğundan Q = A. İstilik maşınının faydalı iş əmsalı (FİƏ) η = A/Q₁ = (Q₁ − Q₂)/Q₁, ən böyük FİƏ isə Karno dövründə η = (T₁ − T₂)/T₁ ilə hesablanır. Məsələn: qızdırıcıdan Q₁ = 800 C istilik alıb soyuduculara Q₂ = 600 C verən maşının gördüyü iş A = Q₁ − Q₂ = 200 C, FİƏ isə η = 200/800 = 0,25 = 25%.
Qaydalar
- 1Bir atomlu qazın daxili enerjisi: U = (3/2)·ν·R·T, ΔU = (3/2)·ν·R·ΔT.
- 2Termodinamikanın I qanunu: Q = ΔU + A.
- 3İzobarik prosesdə qazın gördüyü iş: A = p·ΔV; izoxorik prosesdə A = 0; izotermikdə Q = A.
- 4İstilik maşınının FİƏ-si: η = A/Q₁ = (Q₁ − Q₂)/Q₁.
- 5Karno dövrünün FİƏ-si: η = (T₁ − T₂)/T₁ (mütləq temperaturla, K).
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin