Elektrostatika
Kulon qanunu, elektrik sahəsi, potensial, gərginlik və kondensatorlar
Elektrostatika hərəkətsiz elektrik yüklərinin qarşılıqlı təsirini öyrənir. İki nöqtəvi yük arasındakı təsir qüvvəsi Kulon qanunu ilə hesablanır: F = k·q₁·q₂/r², burada k = 9·10⁹ N·m²/Kl². Yükün ətrafındakı elektrik sahəsi intensivliyi E = F/q = k·q/r² düsturu ilə tapılır və vahidi V/m (və ya N/Kl) olur. Sahədə yükü hərəkət etdirən iş A = q·U, gərginlik isə iki nöqtə arasındakı potensiallar fərqidir: U = φ₁ − φ₂. Kondensatorun tutumu C = q/U, topladığı enerji isə W = CU²/2 = qU/2 düsturları ilə tapılır. Məsələn: q₁ = 2 μKl və q₂ = 3 μKl yükləri r = 3 sm = 0,03 m məsafədə yerləşir. Onda F = 9·10⁹·(2·10⁻⁶·3·10⁻⁶)/(0,03)² = 9·10⁹·6·10⁻¹²/9·10⁻⁴ = 60 N alınır.
Qaydalar
- 1Kulon qanunu: F = k·q₁·q₂/r², k = 9·10⁹ N·m²/Kl².
- 2Sahə intensivliyi: E = F/q = k·q/r² (vahidi V/m və ya N/Kl).
- 3Gərginlik və iş: U = φ₁ − φ₂, A = q·U.
- 4Kondensator: C = q/U, enerji W = CU²/2 = qU/2.
- 5Birləşmə: paralel C = C₁ + C₂; ardıcıl 1/C = 1/C₁ + 1/C₂.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin