Elektromaqnit rəqslər və dəyişən cərəyan
Rəqs konturu, Tomson düsturu, elektromaqnit dalğaları, dəyişən cərəyan və transformator
Sərbəst elektromaqnit rəqslər induktivlik L və tutum C-dən ibarət rəqs konturunda (LC kontur) baş verir. Rəqslərin periodu Tomson düsturu ilə tapılır: T = 2π√(LC). Tezlik isə ν = 1/T. Elektromaqnit dalğaları vakuumda işıq sürəti ilə yayılır: c = 3·10⁸ m/s; dalğa uzunluğu λ = c·T = c/ν. Dəyişən cərəyanda amplitud (maksimal) qiymətlər I₀, U₀ ilə effektiv qiymətlər arasında əlaqə: I = I₀/√2, U = U₀/√2. Transformatorda gərginliklərin nisbəti sarğı saylarının nisbətinə bərabərdir: U₁/U₂ = N₁/N₂. Məsələn: L = 0,4 H və C = 10 μF olan konturda π² ≈ 10 qəbul edək. Onda T = 2π√(LC) = 2π√(0,4·10·10⁻⁶) = 2π√(4·10⁻⁶) = 2π·2·10⁻³ = 4π·10⁻³ s ≈ 1,26·10⁻² s alınır.
Qaydalar
- 1Tomson düsturu: T = 2π√(LC), tezlik ν = 1/T.
- 2Elektromaqnit dalğası: c = 3·10⁸ m/s, λ = c·T = c/ν.
- 3Effektiv qiymətlər: I = I₀/√2, U = U₀/√2.
- 4Transformator: U₁/U₂ = N₁/N₂.
- 5π² ≈ 10 qəbul edildikdə 2π ≈ 6,28.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin