Dalğa optikası və fotoeffekt
İnterferensiya, difraksiya, dispersiya, fotonun enerjisi və impulsu, fotoeffekt və Eynşteyn tənliyi
Dalğa optikası işığın dalğa təbiətini öyrənir: interferensiya işıq dalğalarının üst-üstə düşməsi nəticəsində daimi gücləndirmə və zəiflətmə mənzərəsidir, difraksiya isə dalğanın maneə kənarından əyilməsidir; dispersiya ağ işığın prizmada müxtəlif dalğa uzunluqlarına (rənglərə) ayrılmasıdır. İşıq həm də fotonlardan ibarətdir; bir fotonun enerjisi E = hν = hc/λ, impulsu isə p = h/λ düsturları ilə tapılır (h = 6,6·10⁻³⁴ C·s, c = 3·10⁸ m/s). Fotoeffekt işığın metaldan elektron qoparması hadisəsidir və Eynşteyn tənliyi ilə təsvir olunur: hν = Açıxış + Ek_max. Qırmızı sərhəd fotoeffektin baş verdiyi minimal tezlikdir: ν₀ = Açıxış/h. Məsələn: tezliyi ν = 1,5·10¹⁵ Hs olan fotonun enerjisi E = hν = 6,6·10⁻³⁴·1,5·10¹⁵ = 9,9·10⁻¹⁹ C alınır.
Qaydalar
- 1Fotonun enerjisi: E = hν = hc/λ, h = 6,6·10⁻³⁴ C·s, c = 3·10⁸ m/s.
- 2Fotonun impulsu: p = h/λ = E/c (vahidi kq·m/s).
- 3Eynşteyn tənliyi: hν = Açıxış + Ek_max.
- 4Qırmızı sərhəd: ν₀ = Açıxış/h, λ₀ = hc/Açıxış.
- 5Enerji çevrilməsi: 1 eV = 1,6·10⁻¹⁹ C.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin