İşığın fotometriyası və enerjisi
İşıq seli, işıq qüvvəsi, işıqlanma və işıqlanmanın əks kvadrat qanunu
Fotometriya işıq mənbələrini və onların yaratdığı işıqlanmanı kəmiyyətcə xarakterizə edən bölmədir. İşıq mənbəyinin vahid fəza bucağına yaydığı işıq seli işıq qüvvəsi adlanır və vahidi kandela (kd) ilə ölçülür; mənbənin tam yaydığı işıq seli isə Φ = I·Ω düsturu ilə tapılır (Ω — fəza bucağı, sferik mənbə üçün Ω = 4π sr). Səthin işıqlanması E həmin səthə düşən işıq selinin sahəyə nisbətidir: E = Φ/S, vahidi lüks (lk). Nöqtəvi mənbədən r məsafədə yerləşən, şüalara perpendikulyar səthin işıqlanması məsafənin kvadratı ilə tərs mütənasibdir: E = I/r² (əks kvadrat qanunu); şüalar səthin normalı ilə α bucağı təşkil etdikdə E = I·cosα/r². Məsələn: işıq qüvvəsi I = 100 kd olan nöqtəvi mənbədən r = 2 m məsafədə, şüalara perpendikulyar səthin işıqlanması E = I/r² = 100/2² = 100/4 = 25 lk olar.
Qaydalar
- 1İşıq qüvvəsi I — vahid fəza bucağına yayılan işıq selidir (vahidi kandela, kd).
- 2İşıq seli: Φ = I·Ω (sferik mənbə üçün Ω = 4π sr; vahidi lümen, lm).
- 3İşıqlanma: E = Φ/S (vahidi lüks, lk).
- 4Əks kvadrat qanunu: E = I/r² (perpendikulyar səthdə).
- 5Maili düşmə: E = I·cosα/r² (α — şüa ilə normal arasındakı bucaq).
Məşq
15 asan · 15 orta · 15 çətin