Azərbaycanı birləşdirən ilk hökmdar
Yusif Sacoğlu və Sacilər dövləti.
IX əsrin sonunda Ərəb Xilafətinin gücü zəiflədikcə, Azərbaycan torpaqlarında yerli hökmdarların başçılıq etdiyi müstəqil dövlətlər yaranmağa başladı. Bunlardan biri Sacilər (Sacoğullar) dövləti idi; onun banisi Məhəmməd Sacoğlu olmuşdur. Məhəmməd Sacoğlunun ölümündən sonra 901-ci ildə hakimiyyətə gələn qardaşı Yusif Sacoğlu (Yusif ibn Əbu Sac) Azərbaycan tarixinin ən görkəmli hökmdarlarından biri sayılır: o, Azərbaycan torpaqlarını ilk dəfə vahid müstəqil dövlət çərçivəsində birləşdirən hökmdar hesab olunur. Dövlətin paytaxtı əvvəlcə Marağa şəhəri idi, sonra isə Ərdəbilə köçürüldü. Yusif Sacoğlu Dərbənd şəhərini bərpa etdirmiş, Şirvanşahlar isə ona tabe (vassal) olmuşdur. Onunla Bağdaddakı xəlifə arasındakı münasibətlər həmişə asan olmamışdır: bəzən müharibələr baş vermiş, bəzən isə Yusif xəracını ödəyərək sülh saxlamış və beləliklə öz müstəqilliyini get-gedə daha da möhkəmləndirmişdir. Vahid dövlətin mövcudluğu xalqın təhlükəsizliyini və mənafeyini qorumaq baxımından çox mühüm idi.
Məsələn: Yusif Sacoğlu 901-ci ildə hakimiyyətə gəlmiş və Azərbaycan torpaqlarını ilk dəfə vahid müstəqil dövlətdə birləşdirən hökmdar kimi tarixə düşmüşdür.
Qaydalar
- 1Sacilər (Sacoğullar) dövləti Ərəb Xilafəti zəiflədikcə Azərbaycanda yaranmış müstəqil dövlətlərdən biridir; banisi Məhəmməd Sacoğludur.
- 2Yusif Sacoğlu (Yusif ibn Əbu Sac) 901-ci ildə hakimiyyətə gəlmiş və Azərbaycan torpaqlarını ilk dəfə vahid müstəqil dövlətdə birləşdirən hökmdar sayılır.
- 3Sacilər dövlətinin paytaxtı əvvəlcə Marağa, sonra isə Ərdəbil şəhəri olmuşdur.
- 4Yusif Sacoğlu Dərbənd şəhərini bərpa etdirmiş, Şirvanşahlar isə ona tabe (vassal) olmuşdur.
- 5Yusif ilə xəlifə arasında həm müharibə, həm də xərac ödənilməklə sülh münasibətləri olmuş, bu da Yusifin get-gedə müstəqilliyini artırmasına imkan vermişdir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir