Qabil — «Qoy danışsın təbiət»
Sinifdənxaric oxu; təbiətə qayğı.
Qabil (əsl adı Qabil Allahverdi oğlu İmamverdiyev, 1926–2007) Azərbaycanın tanınmış şairlərindəndir və 1992-ci ildə «Azərbaycan Respublikasının xalq şairi» fəxri adına layiq görülmüşdür. Onun «Qoy danışsın təbiət» şeiri V sinif dərsliyinin «Sinifdənxaric oxu» bölməsinə daxildir və şeir janrındadır. Əsərin mövzusu təbiətin gözəlliyi, insan-təbiət əlaqəsi və təbiətə qayğıdır — şair meşəni, dağları, suları, fəsillərin dəyişməsini təsvir edərək təbiətin öz-özünü ən doğru şəkildə ifadə etdiyini, insan sözünün bəzən bu gözəlliyi tam çatdıra bilmədiyini vurğulayır. Şeirin ideyası təbiəti qorumaq, ona həssaslıqla yanaşmaq və onun səsinə qulaq asmaq zərurətidir — bu, müasir ekoloji düşüncənin əsasını təşkil edir. Qabil təbiət təsvirlərində şəxsləndirmə (canlandırma) bədii vasitəsindən geniş istifadə edir: cansız təbiət hadisələrinə insani xüsusiyyətlər verilir, beləliklə təbiət sanki «danışan», hiss edən bir varlıq kimi canlandırılır. Bu cür əsərləri təhlil edərkən müəllif, janr, mövzu, ideya və bədii vasitələr ardıcıl araşdırılmalıdır.
Məsələn: şeirdə təbiətin səsinə qulaq asmaq çağırışının verilməsi (Nümunə — ümumi) məhz insanla təbiət arasındakı qarşılıqlı hörmət ideyasını əks etdirir.
Qaydalar
- 1Müəllif Qabildir (əsl adı Qabil İmamverdiyev, 1926–2007), 1992-ci ildə «Xalq şairi» fəxri adına layiq görülmüşdür; «Qoy danışsın təbiət» şeir janrındadır və V sinif «Sinifdənxaric oxu» bölməsinə aiddir.
- 2Şeirin mövzusu təbiətin gözəlliyi, insan-təbiət əlaqəsi və təbiətə qayğıdır.
- 3Şeirin ideyası təbiəti qorumaq, ona həssaslıqla yanaşmaq və onun səsini dinləmək zərurətidir.
- 4Qabil təbiət təsvirlərində şəxsləndirmə (canlandırma) bədii vasitəsindən geniş istifadə edir — cansız təbiətə insani xüsusiyyətlər verilir.
- 5Sinifdənxaric oxu bölməsindəki əsərlər evdə müstəqil oxunur, lakin müəllif, janr, mövzu və ideya baxımından təhlil olunur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir