geo6-7.2· VII Bölmə: Dünyanın sosial mənzərəsi· ~15 dəq

Sosial qurumlar

Məktəb, bələdiyyə, dövlət qurumları, BMT — lokal, milli, beynəlxalq səviyyələr.

SOSİAL QURUMLAR — cəmiyyətin təşkil olunması, idarə edilməsi və inkişafı üçün yaradılmış STRUKTURLARDIR. Onlar olmadan cəmiyyət xaotik olardı; qurumlar gündəlik həyatın NİZAMLI işləməsini təmin edir. MƏKTƏB — təhsil qurumu; uşaqlara bilik və bacarıq verir, onları gələcək həyata hazırlayır. BƏLƏDİYYƏ (yerli idarəetmə qurumu) — şəhər/kənd səviyyəsində təmizlik, işıqlandırma, yollar, su təchizatı kimi xidmətləri təmin edir. DÖVLƏT qurumları — ölkə səviyyəsində qanunlar qəbul edir (Milli Məclis), qanunları icra edir (Nazirlər Kabineti), vətəndaşların hüquqlarını qoruyur, iqtisadiyyatı tənzimləyir. BMT (Birləşmiş Millətlər Təşkilatı) — beynəlxalq səviyyədə fəaliyyət göstərən, ölkələr arasında sülhü qorumağa, insan hüquqlarını müdafiə etməyə çalışan ən böyük beynəlxalq qurumdur (1945-ci ildə yaradılıb, 193 üzv ölkə). Bu qurumlar İYERARXİK quruluşa malikdir: yerli (məktəb, bələdiyyə) → regional → milli (dövlət) → beynəlxalq (BMT). Hər bir qurumun öz FƏALİYYƏT SAHƏSİ (səlahiyyəti) var — məktəb təhsillə, bələdiyyə yerli xidmətlərlə, dövlət qanunvericiliklə, BMT beynəlxalq sülhlə məşğul olur. Ümumi səhv: məktəbi qurum kimi qiymətləndirməmək (məktəb mühüm sosial qurumdur); bələdiyyəni dövlət qurumları ilə eyniləşdirmək (bələdiyyə — yerli idarəetmə, dövlət — mərkəzi idarəetmədir).

Qaydalar

  1. 1Sosial qurumlar cəmiyyətin təşkili, idarə edilməsi və nizamlı işləməsi üçün yaradılmış strukturlardır.
  2. 2Məktəb təhsil qurumudur — uşaqlara bilik və bacarıq verir, onları gələcək həyata hazırlayır.
  3. 3Bələdiyyə yerli idarəetmə qurumudur — şəhər/kənd səviyyəsində təmizlik, işıqlandırma, yollar, su təchizatı kimi xidmətlər göstərir.
  4. 4Dövlət qurumları ölkə səviyyəsində qanunlar qəbul edir, icra edir, vətəndaşların hüquqlarını qoruyur.
  5. 5Sosial qurumlar iyerarxik quruluşa malikdir: yerli (məktəb, bələdiyyə) → regional → milli (dövlət) → beynəlxalq (BMT).
  6. 6BMT (Birləşmiş Millətlər Təşkilatı) beynəlxalq səviyyədə sülhün qorunması, insan hüquqlarının müdafiəsi üçün yaradılmış ən böyük beynəlxalq qurumdur.
  7. 7Hər qurumun öz səlahiyyət (fəaliyyət) sahəsi var — heç bir qurum başqasının işinə qarışmır.
  8. 8Sosial qurumlar olmadan cəmiyyət xaotik olardı — nə təhsil, nə təmizlik, nə də qanun-qayda olardı.
  9. 9Bələdiyyə dövlət qurumu deyil — bələdiyyə yerli özünüidarəetmə qurumudur, dövlət isə mərkəzi idarəetmədir.
  10. 10Məktəb sosial qurumdur — cəmiyyətin təhsil ehtiyacını ödəyən mühüm struktur elementidir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir