Modal sözlər
Danışanın münasibətini bildirən sözlər.
Modal sözlər danışanın söylədiyi fikrə öz münasibətini bildirən köməkçi nitq hissəsidir. Bu sözlər cümlə üzvü olmur və adətən vergüllə ayrılır, məsələn: əlbəttə, şübhəsiz, yəqin, bəlkə, gərək, deməli, məncə, görünür, heyif ki, təəssüf ki. Modal sözlərin bir neçə məna növü vardır: yəqinlik (əlbəttə, şübhəsiz, doğrudan da), ehtimal (bəlkə, yəqin, gərək, görünür), nəticə-ümumiləşdirmə (deməli, beləliklə, demək) və fikrin mənbəyini bildirmə (məncə, məncə deyilənə görə, fikrimcə). Yəqinlik bildirən modal sözlər danışanın fikrin doğruluğuna tam inandığını göstərir, ehtimal bildirənlər isə şübhə və güman çaları yaradır. Nəticə bildirən modal sözlər əvvəlki fikirdən çıxan qənaəti, mənbə bildirənlər isə fikrin kimə aid olduğunu ifadə edir.
Məsələn, «Əlbəttə, sən haqlısan» cümləsində «əlbəttə» yəqinlik, «Bəlkə, sabah yağış yağar» cümləsində «bəlkə» ehtimal bildirir. Modal sözləri digər nitq hissələrindən fərqləndirmək üçün onların cümlə üzvü olmadığını və danışanın münasibətini bildirdiyini yadda saxlamaq lazımdır.
Qaydalar
- 1Modal sözlər danışanın fikrə münasibətini bildirir və cümlə üzvü olmur, adətən vergüllə ayrılır.
- 2Yəqinlik bildirənlər: əlbəttə, şübhəsiz, doğrudan da, sözsüz.
- 3Ehtimal bildirənlər: bəlkə, yəqin, gərək, görünür, ola bilsin.
- 4Nəticə-ümumiləşdirmə bildirənlər: deməli, beləliklə, demək.
- 5Fikrin mənbəyini bildirənlər: məncə, fikrimcə, deyilənə görə; təəssüf-heyif çaları: heyif ki, təəssüf ki.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin