← Mövzulara
az7-4.3· Fəsil 4: Zərf, orfoepiya və orfoqrafiya· ~12 dəq

Söz və adların yazılışı

Mürəkkəb sözlər və hal şəkilçili sözlər.

Orfoqrafiya sözlərin düzgün yazılışını, orfoepiya isə düzgün deyilişini öyrədir; bəzi sözlərdə deyiliş yazılışdan fərqlənir. Mürəkkəb sözlərin bir qismi bitişik yazılır: gündoğan, beşillik, günəbaxan. Bir qismi defislə (-) yazılır: tək-tək, az-az, ağ-qara kimi təkrar olunan və ya yaxın mənalı sözlər, eləcə də qoşa sözlər. Bir qismi isə ayrı yazılır: dəmir yol kimi bəzi söz birləşmələri və xüsusi adlardan ibarət mürəkkəb adlar (Şərqi Avropa, Böyük Britaniya). Hal şəkilçisi qəbul etmiş sözlərdə çox vaxt deyiliş yazılışdan fərqlənir: «kitabı» sözü yazıda belə yazılsa da, deyilişdə incələşmə baş verir; «ağacın» yazılır, lakin samitlər deyilişdə dəyişə bilir. Beləliklə, yazıda biz orfoqrafiya lüğətinin tələbinə əməl edirik, deyilişdə isə orfoepiya normalarına. For example: «o(v)çu» kimi sözlərdə bəzi səslər deyilişdə düşür, amma yazıda saxlanılır.

Qaydalar

  1. 1Mürəkkəb sözlər mənaca qaynayıb-qarışdıqda bitişik yazılır: gündoğan, günəbaxan, beşillik.
  2. 2Təkrar olunan və ya qoşa sözlər defislə yazılır: tək-tək, az-az, ağ-qara, gah-gah.
  3. 3Bəzi mürəkkəb adlar və söz birləşmələri ayrı yazılır: dəmir yol, Böyük Britaniya, Şərqi Avropa.
  4. 4Hal şəkilçili sözlərdə deyiliş yazılışdan fərqlənə bilər; yazıda orfoqrafiya, deyilişdə orfoepiya əsas götürülür.
  5. 5Düzgün yazılış üçün orfoqrafiya lüğətinə əsaslanmaq lazımdır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin