Hörümçəkkimilər sinfi
Hörümçək, əqrəb, gənələr.
Hörümçəkkimilər sinfi buğumayaqlılar tipinə aid olub, baş-döş (sefalotoraks) və qarıncıq hissələrdən ibarət bədən quruluşuna malikdir. Onların 4 cüt (8 ədəd) yerimə ayağı var və bığcıqları yoxdur — bu əlamətlər onları həşəratlardan (3 cüt ayaq, 1 cüt bığcıq) kəskin fərqləndirir. Hörümçəyin baş-döş hissəsində zəhər vəziləri ilə təchiz olunmuş xeliserlər yerləşir; qarıncıq hissəsində isə hörümçək toru vəziləri mövcuddur. Bu vəzilər maye şəklində ifraz olunan və havada bərkiyərək ipək tellərə çevrilən maddə istehsal edir. Hörümçəkkimilər əsasən yırtıcıdır — həşəratları və digər xırda onurğasızlarla qidalanır. Tənəffüs orqanları ağciyər kisəcikləri və traxeyalardan ibarətdir. Əqrəblərdə qarıncıq seqmentli olub uc hissədə zəhər iynəsi yerləşir. Gənələr isə parazit həyat tərzi keçirir, qanla qidalanır və ensefalit kimi təhlükəli xəstəliklər keçirə bilir. Hörümçəkkimilər təbiətdə zərərli həşəratların sayını tənzimləməklə faydalı olsa da, bəzi nümayəndələri (karakurt, əqrəb) insan üçün təhlükə yaradır.
Məsələn: hörümçək toru vasitəsilə ovladığı həşəratı xeliserləri ilə zəhərləyir, toxumalarını mayeləşdirir və şirəsini sorur — bu, tipik yırtıcı qidalanma formasıdır, halbuki gənə eyni sinifə aid olsa da, parazit kimi qanla qidalanır.
Qaydalar
- 1Hörümçəkkimilərin bədəni baş-döş (sefalotoraks) və qarıncıq hissələrdən ibarətdir; 4 cüt (8 ədəd) yerimə ayağı var.
- 2Hörümçəkkimilərdə bığcıq yoxdur — bu, onları həşəratlardan (1 cüt bığcıqlı) əsas fərqləndirən əlamətlərdən biridir.
- 3Hörümçək toru vəziləri qarıncıqda yerləşir, maye ifraz edir — bu maye havada bərkiyərək ipək tellərə çevrilir.
- 4Hörümçəyin baş-döş hissəsində yerləşən xeliserlər (ağızətrafı çıxıntılar) zəhər vəziləri ilə təchiz olunub; ovu tutmaq və zəhərləmək funksiyası daşıyır.
- 5Hörümçəkkimilər əsasən yırtıcıdır — həşəratları ovlayır, xeliseri ilə zəhərləyir və toxumaları mayeləşdikdən sonra şirəsini sorur.
- 6Əqrəbin qarıncığı seqmentlidir, uc hissəsində zəhər iynəsi yerləşir; ovunu xeliseri ilə tutub zəhər iynəsi ilə öldürür.
- 7Gənələr parazit həyat tərzi keçirir, qanla qidalanır; ensefalit və digər təhlükəli yoluxucu xəstəliklər keçirə bilir.
- 8Hörümçəkkimilərin tənəffüs orqanları ağciyər kisəcikləri və traxeyalardan ibarətdir.
- 9Hörümçək həşərat deyil: həşəratda 3 cüt ayaq var, bığcıq var; hörümçəkdə 4 cüt ayaq var, bığcıq yoxdur. Bu ən geniş yayılmış səhv anlayışdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin
Hər testdə təsadüfi 10 sual seçilir