Əfsanə və janr fərqləri

Əfsanə şifahi xalq ədəbiyyatının elə bir janrıdır ki, real bir yer, təbiət obyekti, hadisə və ya şəxslə bağlı yaranan xalq rəvayətidir. Əfsanənin əsas əlaməti odur ki, onun süjeti inandırıcı şəkildə qurulur və konkret bir qaya, dağ, çay, bulaq və ya hadisənin necə yaranması haqqında izah verir. «Xəzinəqaya əfsanəsi» və «Arıların qəzəbi» məhz əfsanə janrına aid əsərlərdir və müəllifi məlum deyil, yəni anonim (xalq tərəfindən) yaradılmışdır. Əfsanəni başqa janrlardan ayırmaq vacibdir: nağıl tamamilə xəyali, uydurma hadisələr üzərində qurulur və şad sonluqla bitir; dastan isə qəhrəmanlıq mövzusunda, qol və boylardan ibarət iri həcmli əsərdir. Əfsanə isə real bir obyektlə bağlı rəvayət olduğu üçün daha qısa və inandırıcı olur. Şifahi xalq ədəbiyyatının (folklorun) əsas növlərinə nağıl, dastan, əfsanə, bayatı, atalar sözü və tapmaca daxildir; bunların hamısı müəllifi məlum olmayan, şifahi yolla yayılan xalq yaradıcılığının nümunələridir.