A.A.Bakıxanov — «Hikmətin fəziləti»

Abbasqulu ağa Bakıxanov XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının, elminin və maarifçilik hərəkatının görkəmli nümayəndəsidir; o, həm şair, həm tarixçi, həm də alim kimi tanınır. Onun «Hikmətin fəziləti» əsəri hikmətin, biliyin və müdrikliyin insan üçün ən dəyərli sərvət olduğunu tərənnüm edir; əsərdə əsas ideya odur ki, ağıl və elm var-dövlətdən üstündür. Bu əsər janrına görə mənzum hekayədir, yəni nəsrlə yox, nəzmlə — şeir şəklində qələmə alınmış hekayədir. Mənzum hekayə adi hekayə kimi süjetə, hadisəyə və personajlara malik olur, lakin o, vəznli, qafiyəli misralarla yazıldığı üçün şeir formasındadır. Mənzum hekayə (nəzmlə yazılan) mənsur hekayədən (nəsrlə, adi danışıq cümlələri ilə yazılan hekayədən) məhz bu forma fərqi ilə seçilir: birincisi şeirlə, ikincisi nəsrlə yazılır. Azərbaycan ədəbiyyatında mənzum hekayə janrının başqa nümayəndələri də olmuşdur — məsələn, Nizami Gəncəvi, Qasım bəy Zakir və Seyid Əzim Şirvani; lakin bu sənətkarların əsərləri yalnız janra nümunə kimi xatırlanır, 7-ci sinif proqramında öyrənilmir.