Ədəbiyyat nəzəriyyəsi: ədəbi növ və janrlar

Bədii ədəbiyyat üç böyük ədəbi növə bölünür: epik, lirik və dramatik növ. Epik növdə hadisələr nağıl edilir, danışılır; ona əfsanə, nağıl, dastan, təmsil, hekayə, povest və roman kimi janrlar daxildir. Lirik növdə insanın hiss, duyğu və düşüncələri tərənnüm olunur; onun janrları bayatı, qoşma, gəraylı, qəzəl və ümumiyyətlə şeirdir. Dramatik növ səhnə üçün, yəni teatrda tamaşaya qoyulmaq üçün yazılır və onun başlıca janrları dram, komediya və faciədir. Hər bir bədii əsərdə əsas anlayışlar – mövzu (əsərdə bəhs olunan həyat hadisəsi), ideya (yazıçının çatdırmaq istədiyi əsas fikir) və süjet (hadisələrin ardıcıllığı) mühüm yer tutur. Əsərdəki insan və ya canlandırılmış varlıq obraz (surət) adlanır; hadisələrin danışılması təhkiyə, hiss-həyəcanın ifadəsi isə tərənnüm sayılır. Təbiət mənzərələrinin təsviri peyzaj (təbiət surəti), insanın zahiri görkəminin təsviri isə portret adlanır. Hər janrı düzgün ədəbi növə aid etmək ədəbiyyat nəzəriyyəsinin əsas bacarıqlarındandır.