Çoxhədlilərin vurulması
İki çoxhədlinin hasili və nəticənin sadələşdirilməsi.
İki çoxhədlini vurmaq üçün paylama (distributiv) qanunundan istifadə edirik: birinci çoxhədlinin hər hədini ikinci çoxhədlinin hər hədinə vururuq, sonra alınan bütün hasilləri toplayırıq.
Məsələn, (x+3)(x+2) ifadəsində x-i x-ə (x²), x-i 2-yə (2x), 3-ü x-ə (3x), 3-ü 2-yə (6) vururuq və x²+2x+3x+6 alırıq. Daha sonra oxşar (eyni dərəcəli) hədləri yığırıq: 2x+3x=5x olduğundan nəticə x²+5x+6 olur. Hədlərin işarələrinə diqqət edin: mənfi əmsallı hədləri vurarkən işarə qaydalarına (mənfi×mənfi=müsbət, mənfi×müsbət=mənfi) əməl edin. Birhədlini çoxhədliyə vurarkən birhədlini mötərizə daxilindəki hər hədə ayrıca vururuq, məsələn 2x(x−4)=2x²−8x. Vurma bütöv aparıldıqdan sonra mütləq oxşar hədləri birləşdirib ifadəni ən sadə şəklə salın. Bu mövzuda ümumi açılışdan istifadə edirik; kvadratların fərqi və cəmin/fərqin kvadratı kimi xüsusi düsturlar ayrıca mövzudur.
Qaydalar
- 1Paylama qanunu: birinci çoxhədlinin hər hədini ikinci çoxhədlinin hər hədinə vur, sonra hasilləri topla.
- 2Hər hasildə əmsalları vur, eyni hərflərin dərəcələrini topla (x·x=x²).
- 3İşarə qaydaları: (+)·(+)=+, (−)·(−)=+, (+)·(−)=−.
- 4Vurmadan sonra oxşar (eyni dərəcəli) hədləri mütləq yığıb ifadəni sadələşdir.
- 5Birhədlini çoxhədliyə vurarkən onu mötərizədəki hər hədə ayrıca vur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin