«Kitabi-Dədə Qorqud» (Uruz boyu)
Qəhrəmanlıq dastanı, Uruzun əsir düşməsi və xilası.
«Kitabi-Dədə Qorqud» — Azərbaycan xalqının ən qədim qəhrəmanlıq dastanı olup, oğuz boylarının tarixini, adət-ənənəsini və dünyagörüşünü əks etdirir. Dastan on iki boydan ibarətdir; hər boy müstəqil bir süjet xəttinə malikdir. «Qazan bəyin oğlu Uruz bəyin dustaq olduğu boy» adlanan hissədə Qazan xanın oğlu Uruz ilk dəfə ata ilə ova çıxır, düşmən Şöklü Məlikin qoşunu tərəfindən əsir alınır. Anası Burla xatun oğlunu xilas etmək üçün igidlərini toplayır, lakin xilasın əsas hərəkətverici qüvvəsi Qazan xanın özü olur. Boy vətən sevgisi, ata-oğul bağı, qəhrəmanlıq və şərəf mövzularını işıqlandırır. Dastanda nəsr və şeir növbələşir (proza-nəzm sintezi), Dədə Qorqudun dili isə hikmətli, obrazlı ifadələrlə zəngindir. Məsələn: boyun sonunda Dədə Qorqud gəlir, qopuz çalır və baş vermiş hadisələri dastana çevirərək şanlı oğuz igidlərini alqışlayır.
Qaydalar
- 1«Kitabi-Dədə Qorqud» dastanı 12 boydan ibarətdir; hər boy müstəqil bir qəhrəmanlıq süjetini əhatə edir.
- 2«Uruz boyu»nda əsas obrazlar Qazan xan (ata), Uruz (oğul) və Burla xatunadur (ana).
- 3Uruz ilk dəfə ata ilə ova çıxır və Şöklü Məlikin qoşunu tərəfindən əsir götürülür.
- 4Dastanın janrı qəhrəmanlıq dastanıdır (epos); nəsr və şeir növbə ilə işlənir (proza-nəzm sintezi).
- 5Dədə Qorqud hər boyun sonunda qopuz çalaraq hadisələri dastana çevirir və igidlərə dua edir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin