«Koroğlu» (Koroğlu ilə Bolu bəy qolu)
Xalq dastanı, Koroğlunun mübarizəsi.
«Koroğlu» Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatının ən böyük və ən məşhur qəhrəmanlıq dastanıdır; onun konkret bir müəllifi yoxdur — dastan xalq tərəfindən yaradılmış, aşıqlar vasitəsilə nəsildən-nəslə ötürülmüşdür. Dastanın baş qəhrəmanı Koroğlu (əsl adı Rövşən) — ədalətsizliyə qarşı mübarizə aparan, zülmə boyun əyməyən xalq igididir. O, sədaqətli yoldaşları ilə birlikdə dağlardakı Çənlibel qalasında yaşayır. «Koroğlu ilə Bolu bəy» qolunda Koroğlu əsas düşməni olan zalım Bolu bəylə qarşı-qarşıya gəlir; bu qarşıdurma xalqın azadlıq uğrundakı mübarizəsini simvolizə edir. Dastanda Koroğlunun məşhur Qırat atı, sevgilisi Nigar xanım və igid sirdaşı Dəli Həsən mühüm yer tutur. Əsər həm nəsr hissələrindən, həm də lirik şeir parçalarından — qoşma və gəraylı janrlarında yazılmış bayatılardan ibarətdir. Dastanın əsas mövzusu ədalət, xalq azadlığı və zülmə qarşı mübarizədir. Məsələn: «Koroğlu ilə Bolu bəy» qolunda Koroğlu Bolu bəyin ordusu ilə döyüşüb qələbə qazanır və əsir alınan yoldaşlarını azad edir.
Qaydalar
- 1«Koroğlu» janrına görə XALQ DASTANIDIR — həm nəsr, həm şeir (qoşma/gəraylı) hissələrindən ibarətdir; müəllifi anonimdir.
- 2Baş qəhrəman Koroğlunun əsl adı RÖVŞƏNDIR; o, Çənlibel qalasında yaşayır, atının adı QIRAT-dır.
- 3«Koroğlu ilə Bolu bəy» qolunun əsas düşməni BOLU BƏYdir; dastanın mövzusu ədalət və xalq azadlığı uğrunda mübarizədir.
- 4Dastanda mühüm obrazlar: Nigar xanım (Koroğlunun sevgilisi), Dəli Həsən (igid sirdaşı), Qırat (sədaqətli at).
- 5Dastan, nağıl və əfsanəni bir-birindən fərqləndir: dastan iri həcmli epik əsər (nəsr+şeir); nağıl uydurma hadisələrə əsaslanan nəsr; əfsanə real hadisə/yerə bağlı qısa rəvayət.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin