Xaqani Şirvani «Gənclərə nəsihət»
Didaktik şeir, elm və əxlaq nəsihəti.
Xaqani Şirvani (1126–1199) XII əsrdə yaşamış böyük Azərbaycan şairidir. O, Şamaxıda (Şirvan) dünyaya gəlmiş, saray şairi kimi tanınmış, farsca yazdığı qəsidə və qəzəllərlə Yaxın Şərq ədəbiyyatında iz qoymuşdur. «Gənclərə nəsihət» əsəri didaktik xarakter daşıyır: şair gənclərə elm öyrənməyi, zəhmət çəkməyi, mənəvi saflığı, böyüklərə hörmət etməyi tövsiyə edir. Əsərdə kamillik idealı ön plandadır — yalnız elm ilə bəzənmiş insan həqiqi dəyərə çatır. Şeirin janrı didaktik məzmunlu lirika olub əruz vəznindədir. Bədii dil baxımından metafora, nəsihət tonu, müraciət fiquru geniş istifadə olunur. Əsərin əsas ideyası budur: gənclik dövründə əldə edilən elm və əxlaq ömür boyu insana işıq tutur. Məsələn: şair gənclərə müraciət edərək deyir ki, «Elm öyrən — ömrünün çırağı odur»; bu misra həm metaforanın, həm də birbaşa nəsihətin nümunəsidir.
Qaydalar
- 1Xaqani Şirvani XII əsr (1126–1199) Azərbaycan şairidir; əsərləri əsasən farsca yazılmışdır.
- 2«Gənclərə nəsihət» didaktik şeirdir: mövzusu elm, zəhmət, əxlaq və mənəvi kamillikdir.
- 3Əsərin janrı didaktik lirika, vəzni əruz vəznidir.
- 4Şeirdə əsas bədii vasitələr: metafora, müraciət, nəsihət tonu, epitet.
- 5Əsərin əsas ideyası: gənclik illərindəki elm və əxlaq insanın ömürlük ziyasıdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin