İmadəddin Nəsimi «Ağrımaz» (qəzəl)

İmadəddin Nəsimi XIV–XV əsrlərdə yaşamış böyük Azərbaycan şairidir (təxminən 1369–1417). O, hürufilik fəlsəfəsinin ən görkəmli sənətkarı kimi tanınır. Hürufilik — hərfləri (ərəbcə «hürf» = hərf) müqəddəs saymaq, insanın üzündə ilahi həqiqəti görmək fəlsəfəsidir; Nəsimi bu ideyaları qəzəllərində mənəvi cəsarət və insan ləyaqəti mövzusu ilə qovuşdurur. «Ağrımaz» qəzəlinin əsas leytmotivi mətanət, ağrı-acıdan üstün olan əqidə sahibliyidir: şair fiziki əzabın ruha xələl yetirə bilməyəcəyini bildirir. Qəzəl əruz vəzni ilə yazılmışdır; hər beytdə rədif olaraq «ağrımaz» sözü təkrarlanır, bu da əsərə dönməzlik, mətinlik ab-havası verir. Nəsimi öz hürufi əqidəsinə görə 1417-ci ildə Hələbdə edam edilmiş, lakin yaradıcılığı Azərbaycan ədəbiyyatının qızıl fonduna daxil olmuşdur. Məsələn: «Ağrımaz» qəzəlini oxuyanda müasir şagird anlayır ki, «Canım Allaha qurban, bədənim acıya — ağrımaz!» misrası ilə Nəsimi əqidənin bədən ağrısından üstün olduğunu vurğulayır.