Şah İsmayıl Xətai «Bahariyyə»
«Dəhnamə»dən, təbiət və bahar təsviri.
Şah İsmayıl Xətai (1487–1524) Səfəvilər dövlətinin qurucusu, eyni zamanda Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli şairidir. O, saray divanında farsca deyil, ana dilimiz — Azərbaycan (türk) dilində yazmağı seçməklə milli ədəbiyyatın inkişafına böyük töhfə vermişdir. Xətainin ən məşhur əsəri «Dəhnamə» (On məktub) poemasıdır; bu əsər on məktub formasında qurulmuş lirik-epik bir poemadır. «Bahariyyə» həmin poemanın baharı, təbiətin oyanışını tərənnüm edən giriş hissəsidir. Şair baharda açılan çiçəkləri, oxuyan bülbülü, yaşıl çəmənləri canlı epitetlər və rəngarəng təşbehlərlə tərənnüm edir. Xətai əruz vəznindən istifadə etsə də, şeirlərindəki Azərbaycan türkcəsi sadə və axıcıdır. Məsələn: şair «bahar gəldi» deyərkən yalnız fəsli deyil, ədalətin, gözəlliyin və sevginin təzələnməsini simvollaşdırır — bu da onun tərənnüm üslubunu sırf təbiət təsvirindən fərqləndirən əsas cəhətdir.
Qaydalar
- 1Şah İsmayıl Xətai XV–XVI əsrdə yaşamış, Səfəvilər dövlətinin qurucusu və Azərbaycan şairidir.
- 2«Dəhnamə» (On məktub) Xətainin on məktub formasında qurulmuş lirik-epik poemasıdır.
- 3«Bahariyyə» «Dəhnamə» poemasının baharı tərənnüm edən giriş (müqəddimə) hissəsidir.
- 4Xətai ana dilimiz — Azərbaycan türkcəsində yazmış, əruz vəznindən istifadə etmişdir.
- 5«Bahariyyə»də bahar yalnız bir fəsil kimi deyil, gözəlliyin, sevginin və ədalətin simvolu kimi tərənnüm edilir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin