Füzuli «Leyli və Məcnun» (poema)
Klassik məhəbbət mövzulu lirik-epik poema.
Məhəmməd Füzulinin «Leyli və Məcnun» poeması XVI əsrdə məsnəvi formasında yazılmış lirik-epik bir əsərdir. Süjet ərəb xalq rəvayətinə əsaslanır: Qeys adlı gənc uşaqlıqdan Leyliyə aşiq olur; eşqin dərinliyi onu ağlından edib «Məcnun» (deli) ləqəbini qazandırır. Leylinin valideynləri onu başqasına — İbn Səlam adlı varlı bir gənclə evləndirir; Məcnun isə çöllərə düşüb həsrətlə yaşayır. Leyli İbn Səlamın yanında olsa da qəlbən Məcnuna sadiqdir; hər ikisi bu möhkəm sevgidən qurtula bilmir. Əsər iki ölçüdə oxunur: zahiri (insani) eşq və batini (ilahi) eşq. Füzuli Məcnunun eşqini ilahi gözəlliyi axtarışın simvolu kimi təqdim edir — bu sufi ənənəsinə xas bir yanaşmadır. Poemanın janrı məsnəvidir: hər beyti öz daxilindən qafiyələnən uzun şeir formasıdır.
Məsələn, Məcnunun çöldə vəhşi heyvanlarla dostluğu onun dünyadan tam uzaqlaşmasını, yalnız eşqlə yaşadığını əks etdirir.
Qaydalar
- 1«Leyli və Məcnun» Füzulinin XVI əsrdə yazdığı lirik-epik POEMAdır; janrı MƏSNƏVİ (hər beyti daxilindən qafiyələnən şeir forması) sayılır.
- 2Əsərin baş qəhrəmanı Qeys adlı gəncdir; eşqin dəliliyi ona MƏCNUN ləqəbini qazandırır.
- 3Leyli Məcnunla evləndirilmir; valideynləri onu İBN SƏLAM adlı varlı gənclə evləndirir.
- 4Əsərdə İKİ QATLI EŞQ var: zahiri (insani) məhəbbət və batini (ilahi/sufi) eşq — Məcnunun axtarışı ilahi gözəlliyin simvoludur.
- 5Süjet ərəb xalq rəvayətinə əsaslanır; Füzuli onu Azərbaycan ədəbiyyatına Nizami Gəncəvidən sonra yenidən məsnəvi formasında işləmişdir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin