Qasım bəy Zakir «Durnalar» (qoşma)
Vətən həsrəti, lirik təsvir.
Qasım bəy Zakir (1784–1857) XIX əsr Azərbaycan ədəbiyyatının görkəmli nümayəndəsidir; o, həm lirik şair, həm də qüdrətli satirik kimi tanınır. Zakirin «Durnalar» qoşması vətən həsrəti mövzusunda yazılmış ən dərin lirik əsərlərdən biridir. Qoşma heca vəzninin 11 hecalı formasında qurulur: iki misralı bənddən (beytdən) ibarət deyil, dörd misralı bəndlər silsiləsindən ibarətdir, son bənd şairin təxəllüsünü özündə saxlayır. Durna quşu bu əsərdə sadə bir quş olmaqdan çox — həsrətin, ayrılığın və Vətənə qovuşmaq arzusunun simvoluna çevrilir. Şair durnaları Vətənə xəbərçi kimi müraciət edir, onların pərvazı lirik duyğuların ifadəsi üçün vasitəyə çevrilir. «Durnalar» qoşması Zakirin dövründəki ictimai-siyasi basqıları — Çar Rusiyasının Azərbaycana hakim kəsildiyi mərhələni — fonunda oxunanda həsrətin daha dərin mənası aşkara çıxır. Məsələn: «Durnalar» qoşmasında durna obrazı vətənə həsrətin canlı simvolu kimi işlənir — şair durnaları Vətənə aparan elçi kimi çağırır.
Qaydalar
- 1Qasım bəy Zakir (1784–1857) XIX əsr Azərbaycan şairi olub; həm lirik şair, həm də satirik kimi tanınır.
- 2«Durnalar» qoşması Vətən həsrəti və ayrılıq mövzusunda yazılmışdır; durna quşu həsrətin simvoludur.
- 3«Durnalar» janr etibarilə qoşmadır — heca vəzni ilə yazılmış Azərbaycan şeir forması.
- 4Əsərdə durna obrazı vətənə xəbərçi, həsrətin canlı ifadəçisi kimi işlənir.
- 5Zakir satirik əsərləri ilə də məşhurdur, lakin «Durnalar» onun lirik yaradıcılığının incisidir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin