Mirzə Ələkbər Sabir «Əkinçi» (satira)
Satirik şeir, zəhmətkeş insan.
Mirzə Ələkbər Sabir (1862–1911) Azərbaycan ədəbiyyatının ən görkəmli satirikidir. O, «Molla Nəsrəddin» jurnalının baş şairi kimi tanınır və yaradıcılığını ictimai ədalətsizliyə, nadanlığa, mövcud quruluşun qüsurlarına qarşı mübarizəyə həsr etmişdir. «Əkinçi» şeiri Sabirin ən məşhur satiralarından biridir: şeirdə bütün ömrünü zəhmətlə torpağı becərən, lakin əməyinin bəhrəsini əlindən alınan zavallı kəndli obrazı canlandırılır. Kəndli yazın əkir, yayın biçir, yığır — amma bəy, mülkədar, tacir onun çörəyini oğurlayır; kəndlinin özünə heç nə qalmır. Sabir bu ziddiyyəti kinayə, istehza və söz oyunları ilə ustalıqla ifadə edir. Şeirin janrı satiradır; şair cəmiyyətin acı həqiqətini gülüş pərdəsi arxasından göstərir. Bədii təsvir vasitəsi kimi kinayə (ironi) əsas rolu oynayır, bunun yanında epitet, təzad da var. Məsələn: «Əkdim, becərdim, biçdim, döydüm — yenə ac qaldım» misrası kəndlinin amansız taleyi ilə yerinə yetirdiyi əməyin kəskin ziddiyyətini bir cümlədə ifadə edir.
Qaydalar
- 1Mirzə Ələkbər Sabir (1862–1911) «Molla Nəsrəddin» jurnalının əsas satirik şairidir.
- 2«Əkinçi» şeirinin əsas mövzusu zəhmətkeş kəndlinin istismarı və ictimai ədalətsizlikdir.
- 3Şeirin janrı satiradır; əsas bədii üsul kinayə (istehza/ironi) dir.
- 4«Əkinçi»də kəndli obrazı əməksevər, lakin hüquqsuz, çarəsiz insan kimi verilir.
- 5Sabirin satiralarında söz oyunları, kinayə, epitet və təzad bədii təsvir vasitəsi kimi işlənir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin