Hüseyn Cavid «Ana» (mənzum faciə)
Romantik dram, analıq və əfv mövzusu.
Hüseyn Cavid (1882–1941) Azərbaycan romantizminin və dramaturji ədəbiyyatının ən görkəmli nümayəndələrindən biridir. O, Şərq ədəbiyyatı ənənəsini Qərb romantizmi ilə birləşdirərək Azərbaycan teatrına yeni bir nəfəs gətirdi. 1910-cu ildə yazdığı «Ana» əsəri Azərbaycan ədəbiyyatında ilk mənzum faciə (şeir dili ilə yazılmış, faciəvi sonluqlu dram) və Cavidin dramaturgiya sahəsində ilk əsəridir. Süjet Qafqaz həyatından götürülmüşdür. Əsərin mərkəzində ana Səlma durur. Onun oğlu Qanpolad çərkəz qızı İsmətlə nişanlıdır; varlı rəqib Orxan da İsmətə vurulmuşdur və öz adamı Murad vasitəsilə Qanpoladı öldürtdürür. Qatil Murad qaçaraq, bilmədən, Səlmanın evinə sığınır. Səlma qonağının oğlunun qatili olduğunu tanısa da, qisas almır: «Sən bir qonaqsan, qatil olsan belə, Səlma həlak olur da, verməz ələ» deyərək onu qoruyur və qan davasına yol vermir. Əsərin əsas ideyası analıq məhəbbətinin sonsuzluğu, mərhəmət və əfvin qisasdan üstün olması, insanın mənəvi ucalığıdır. Məsələn: Səlma öz oğlunun qatilini tanıdığı halda belə onu ələ vermir — bu səhnə analıq mərhəmətinin və əfvin gücünü ən parlaq şəkildə ortaya qoyur.
Qaydalar
- 1«Ana» əsərinin müəllifi Hüseyn Caviddir; janrı mənzum faciədir (nəsr deyil, şeir dili ilə yazılmış dram) və 1910-cu ildə yazılmışdır.
- 2Əsərin baş qəhrəmanı ana Səlmadır; onun oğlu Qanpolad rəqibi Orxanın əmri ilə Murad tərəfindən öldürülür.
- 3Əsərin əsas mövzusu analıq məhəbbəti, mərhəmət və əfvdir; ideya — qisasdan üstün olan sonsuz analıq sevgisi və əfv gücü.
- 4Hüseyn Cavid XX əsrin əvvəlinin romantik şairi və dramaturqudur; 1937-ci ildə repressiyaya məruz qalmış, Sibir sürgünündə (1941) həlak olmuşdur.
- 5«Ana» mənzum faciəsinin süjeti Səlmanın öz oğlunun qatili Muradı tanıdığı halda onu əfv edib qorumasi üzərində qurulmuşdur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin