Nəzəriyyə: metafora, bədii təzad, kinayə

Bədii ədəbiyyatda söz sənətkarları oxucuda güclü təsir yaratmaq üçün müxtəlif bədii təsvir vasitələrindən istifadə edirlər. Metafora (gizli təşbeh) — iki hadisə, əşya və ya anlayış arasındakı oxşarlığa əsaslanan, lakin «kimi», «tək», «sanki» kimi bağlayıcı işlətmədən qurulan obrazlı ifadədir; məsələn, «könlüm quşu» ifadəsindəki «könül» birbaşa «quş»a çevrilir. Təşbehdə isə bu müqayisə açıq şəkildə bildirilir («könül quş kimidir»). Bədii təzad (antiteza) — əks anlayışların, obrazların və ya hadisələrin qəsdən yan-yana qoyulmasıdır; bu vasitə fikri kəskinləşdirir və ziddiyyəti vurğulayır (məsələn, «Gecə qaranlıq, ürək aydın»). Kinayə (ironiya) — zahirən tərif, daxilən istehza daşıyan ifadədir; yəni söylənənin tam əksi nəzərdə tutulur. Epitet isə əşyanın xüsusiyyətini vurğulayan bədii sifət, mübaliğə isə şişirtmədir; bu ikisinə qarışdırmamaq vacibdir. Məsələn: Sabirin «Nə gözəl məmləkətdir!» ifadəsi kinayəyə əla nümunədir, çünki şair əslində ölkənin vəziyyətini tənqid edir.