Statistika və ehtimal
Orta qiymət, moda, median və sadə ehtimal.
Statistikada məlumat dəstini xarakterizə etmək üçün mərkəzi meyl göstəriciləri istifadə edilir. Ədədi orta (arifmetik orta) bütün qiymətlərin cəminin qiymət sayına bölünməsi ilə tapılır. Moda ən çox təkrarlanan qiymətdir; bəzən iki və ya daha çox moda ola bilər. Median dəsti artan (və ya azalan) sıraya düzdükdə ortada duran qiymətdir: əgər say tək isə — ortadakı element, say cüt isə — iki orta elementin arifmetik ortasıdır. Əhatə (diapazon) ən böyük ilə ən kiçik qiymət arasındakı fərqdir. Sadə (klassik) ehtimal isə P = əlverişli nəticə sayı / bütün bərabər ehtimallı nəticə sayı düsturu ilə hesablanır; cavab həmişə 0 ilə 1 arasında olur. Məsələn: 2, 5, 5, 7, 11 dəstinin modası 5, medianı 5, orta qiyməti (2+5+5+7+11)/5 = 6, əhatəsi isə 11−2 = 9-dur.
Qaydalar
- 1Ədədi orta = (bütün qiymətlərin cəmi) ÷ (qiymətlərin sayı).
- 2Median: dəsti artan sıraya düz; say tək isə orta element, say cüt isə iki orta elementin ortası.
- 3Moda ən çox təkrarlanan qiymətdir; bəzən dəstin modası olmaya da bilər (hamı birdən təkrarlanırsa).
- 4Əhatə (range) = ən böyük qiymət − ən kiçik qiymət.
- 5Klassik ehtimal: P(A) = əlverişli nəticə sayı / bütün bərabər ehtimallı nəticə sayı; 0 ≤ P(A) ≤ 1.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin