Mübtəda

Mübtəda cümlənin baş üzvüdür və cümlədə haqqında danışılan əşyanı, şəxsi və ya anlayışı bildirir. O, KİM? və NƏ? (bəzən HARA?) suallarına cavab verir və adlıq halda olur. Mübtəda müxtəlif nitq hissələri ilə ifadə oluna bilər: isimlə («Uşaq gəldi»), əvəzliklə («Mən oxuyuram»), substantivləşmiş (isimləşmiş) sözlərlə — sifət, say, feili sifət («Çalışqanlar irəli çıxdı», «İkimiz getdik», «Gələn qonaqdır»), məsdərlə («Oxumaq vacibdir») və söz birləşməsi ilə («Bakı şəhəri böyüdü»). Mübtəda xəbərlə şəxsə və kəmiyyətə görə uzlaşır: «Mən gəldim», «Onlar gəldilər». Müəyyən şəxsli cümlədə mübtəda buraxıla, yəni gizlədilə bilər: «Kitab oxuyuram» cümləsində mübtəda «mən» gizlidir, çünki xəbərin şəxs şəkilçisi onu göstərir. Mübtədanı tamamlıqdan və ya xəbərdən ayırd etmək üçün ona adlıq halın suallarını (kim? nə?) vermək lazımdır. Məsələn: «Bağban ağacları suladı» cümləsində KİM suladı? — bağban; deməli, «bağban» mübtədadır.