Durğu işarələri
Cümlədə işlənən durğu işarələri və onların əsas funksiyaları
Durğu işarələri yazıda cümlənin bölünməsini, intonasiyanı və fikrin dəqiq çatdırılmasını təmin edən qrafik işarələrdir. Azərbaycan dilində on durğu işarəsi var: nöqtə (.), sual işarəsi (?), nida işarəsi (!), vergül (,), nöqtəli vergül (;), qoşa nöqtə (:), tire (—), dırnaq (« »), mötərizə ( ) və çoxnöqtə (...). Nöqtə nəqli cümlənin, sual işarəsi sual cümlənin, nida işarəsi isə nida cümlənin sonunda qoyulur. Vergül həmcins üzvləri, xitabı, ara sözü, mürəkkəb cümlənin tərkib hissələrini ayırır; qoşa nöqtə ümumiləşdirici sözdən sonra və vasitəsiz nitqdə müəllif sözündən sonra işlənir. Tire isə ümumiləşdirici söz həmcins üzvlərdən sonra gələndə, ismi xəbərlə mübtəda arasında və vasitəsiz nitqdə qoyulur. Məsələn: "İnsan üçün ən böyük sərvət — sağlamlıqdır" cümləsində mübtəda ilə ismi xəbər arasında tire qoyulur, çünki xəbər adlıq haldadır.
Qaydalar
- 1Cümlənin sonunda məqsəd və intonasiyaya görə nöqtə (.), sual işarəsi (?) və ya nida işarəsi (!) qoyulur.
- 2Vergül həmcins üzvləri, xitabı, ara sözü və mürəkkəb cümlənin hissələrini bir-birindən ayırır.
- 3Ümumiləşdirici söz həmcins üzvlərdən əvvəl gələrsə qoşa nöqtə (:), sonra gələrsə tire (—) qoyulur.
- 4İsmi xəbər adlıq halda olduqda mübtəda ilə xəbər arasında tire (—) qoyulur.
- 5Vasitəsiz nitq dırnaqda (« ») verilir; müəllif sözü əvvəl gəlsə ondan sonra qoşa nöqtə qoyulur.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin