Heca və vurğu
Hecaların sayı, açıq/qapalı heca və vurğunun yeri.
Heca sözün tələffüzdə bir nəfəslə deyilən hissəsidir. Hər hecanın mərkəzində bir sait olur, ona görə də sözdə neçə sait varsa, o qədər heca olur. Məsələn: «mək-təb» sözündə iki sait olduğu üçün iki heca, «a-i-lə» sözündə isə üç sait olduğu üçün üç heca var. Hecalar quruluşuna görə iki cür olur: saitlə bitən heca açıq heca (a-na, qa-pı), samitlə bitən heca isə qapalı heca adlanır (gül, dağ). Vurğu sözdə hecalardan birinin digərlərinə nisbətən daha güclü deyilməsidir; Azərbaycan dilində vurğu əsasən son hecaya düşür (kitáb, qələmlə́r, mütəxəssís). Bəzi şəkilçilər vurğu qəbul etmir, məsələn -ma/-mə inkar şəkilçisi, xəbərlik şəkilçiləri (-dır) və şəxs şəkilçiləri; belə hallarda vurğu özündən əvvəlki hecada qalır. Bəzi sözlərdə isə vurğunun yeri sözün mənasını dəyişir: almá (meyvə) — álma (feil, götürmə əmri).
Qaydalar
- 1Sözdə neçə sait varsa, o qədər heca olur; hər hecada yalnız bir sait olur.
- 2Saitlə bitən heca açıq (a-na), samitlə bitən heca qapalı hecadır (gül).
- 3Azərbaycan dilində vurğu əsasən son hecaya düşür: kitáb, qələmlə́r.
- 4İnkar şəkilçisi (-ma/-mə), xəbərlik və şəxs şəkilçiləri vurğu qəbul etmir.
- 5Bəzi sözlərdə vurğunun yeri mənanı dəyişir: almá (meyvə) — álma (feil).
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin