Sözün işlənmə dairəsi və mənşəyi

Dilimizdəki sözləri işlənmə dairəsinə və mənşəyinə görə qruplaşdırırıq. İşlənmə dairəsinə görə sözlər ümumişlək (hamının işlətdiyi su, çörək, getmək) və ümumişlək olmayan sözlərə bölünür. Ümumişlək olmayan sözlərə terminlər (elm və sahə sözləri: mübtəda, fonetika, tənlik), dialekt (şivə) sözləri (yalnız müəyyən bölgədə işlənən sözlər) və peşə-sənət sözləri daxildir. Aktivlik baxımından sözlər arxaizmlərə, yəni köhnəlmiş sözlərə (ulus, tabe, rəiyyət) və neologizmlərə, yəni dilə yeni daxil olan sözlərə (kompüter, internet, smartfon) ayrılır. Mənşəyinə görə isə sözlər milli (öz) sözlərə və alınma sözlərə bölünür: alınma sözlər ərəb-fars dillərindən (kitab, məktəb) və ya Avropa dillərindən (telefon, avtobus) keçə bilər. Məsələn: «su» ümumişlək, «fonetika» termin, «rəiyyət» arxaizm, «smartfon» neologizm, «avtobus» isə alınma sözdür.