Sifət
Əşyanın əlamətini bildirən nitq hissəsi
Sifət əşyanın əlamətini, keyfiyyətini bildirən nitq hissəsidir və NECƏ? NƏ CÜR? HANSI? suallarına cavab verir. Cümlədə əksər hallarda isimdən əvvəl gəlir və onu izah edir: gözəl mənzərə, isti çay, hündür ağac. Quruluşuna görə sifət üç növə bölünür: sadə (gözəl, ağ, böyük), düzəltmə (duzlu, daşlı, ağıllı) və mürəkkəb (qırmızıyanaq, uzunsaç). Mənaca sifətlər əsli və nisbi olur: əsli sifət əşyanın əlamətini birbaşa bildirir (ağ, isti, böyük), nisbi sifət isə əlaməti başqa bir əşya ilə əlaqədə bildirir (dəmir qapı, daşlı yol, qızıl üzük). Sifətin dörd dərəcəsi var: adi (gözəl), azaltma (sarımtıl, göyümtül, gözəlcə), çoxaltma-şiddətləndirmə (ən gözəl, lap gözəl, qıpqırmızı, gömgöy) və müqayisə dərəcəsi. Sifət bəzən isimləşir (substantivləşir), yəni isim kimi işlənir. Məsələn: «Yaxşılar irəli çıxdı» cümləsində «yaxşılar» sifəti isimləşmişdir.
Qaydalar
- 1Sifət əşyanın əlamətini, keyfiyyətini bildirir; NECƏ? NƏ CÜR? HANSI? suallarına cavab verir və adətən isimdən əvvəl gəlir: gözəl mənzərə.
- 2Quruluşca sifət üç növdür: sadə (gözəl), düzəltmə (duzlu, ağıllı), mürəkkəb (qırmızıyanaq, uzunsaç).
- 3Mənaca sifət iki növdür: əsli sifət əlaməti birbaşa bildirir (ağ, isti), nisbi sifət başqa əşya ilə əlaqə bildirir (dəmir qapı, daşlı yol).
- 4Sifətin dörd dərəcəsi var: adi (gözəl), azaltma (sarımtıl, gözəlcə), çoxaltma-şiddətləndirmə (ən gözəl, qıpqırmızı, gömgöy) və müqayisə.
- 5Sifət isimləşə (substantivləşə) bilər və cümlədə isim kimi işlənir: «Yaxşılar irəli çıxdı».
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin