← Mövzulara
az9-8.4· Fəsil 8: Morfologiya — ad bildirən nitq hissələri· ~13 dəq

Əvəzlik

Əvəzliyin mənaca növləri və şəxs əvəzliyinin hallanması

Əvəzlik isim, sifət, say və ya zərfin yerində işlənən, onları əvəz edən nitq hissəsidir. Əvəzlik özü əşyanın, əlamətin və ya kəmiyyətin adını bildirmir, yalnız onları əvəz edir. Mənaca əvəzliyin altı növü var: şəxs (mən, sən, o, biz, siz, onlar), işarə (bu, o, həmin, belə, elə), sual (kim?, nə?, hara?, hansı?, neçə?, necə?), qeyri-müəyyən (bəzi, kimsə, nəsə, hər kəs, hər şey, filan), təyini (öz, bütün, hamı, hər, hər biri) və inkar (heç kim, heç nə, heç biri, heç kəs) əvəzlikləri. Şəxs əvəzlikləri ismə oxşar şəkildə hallanır: mən-mənim-mənə-məni-məndə-məndən. Cümlədə əvəzlik müxtəlif üzvlərin yerində dura bilər. Məsələn: «Mən kitabı oxudum» cümləsində «mən» şəxs əvəzliyidir və adlıq haldadır; «Bu kitab maraqlıdır» cümləsində «bu» işarə əvəzliyidir.

Qaydalar

  1. 1Əvəzlik isim, sifət, say və ya zərfin yerində işlənən, onları əvəz edən nitq hissəsidir.
  2. 2Mənaca əvəzliyin 6 növü var: şəxs, işarə, sual, qeyri-müəyyən, təyini, inkar əvəzlikləri.
  3. 3Şəxs əvəzlikləri bunlardır: mən, sən, o, biz, siz, onlar; işarə əvəzlikləri: bu, o, həmin, belə, elə.
  4. 4Şəxs əvəzlikləri hallanır: mən-mənim-mənə-məni-məndə-məndən; o-onun-ona-onu-onda-ondan.
  5. 5İnkar əvəzlikləri (heç kim, heç nə, heç biri) inkar, qeyri-müəyyən əvəzliklər (bəzi, kimsə, nəsə) isə qeyri-dəqiq mənanı bildirir.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin