Feilin təsriflənməyən formaları
Məsdər, feili sifət və feili bağlama
Feilin təsriflənməyən formaları şəxsə və zamana görə dəyişmir və cümlədə xəbər ola bilmir; onlar həm feilin, həm də başqa bir nitq hissəsinin əlamətini daşıyır. Bu formaların üç növü var: məsdər, feili sifət və feili bağlama. Məsdər -maq, -mək şəkilçisi ilə düzəlir, işin adını bildirir və isim kimi işlənir, hətta hallana bilir. Məsələn: «Oxumağı sevirəm» cümləsində «oxumaq» feili məsdərdir və hal şəkilçisi qəbul etmişdir. Feili sifət -an, -ən, -mış, -miş, -acaq, -əcək, -dığı, -diyi, -malı şəkilçiləri ilə düzəlir, əşyanı təyin edir və sifət kimi işlənir: oxuyan uşaq, yazılmış məktub, görüləcək iş. Feili bağlama -ıb, -ib, -araq, -ərək, -anda, -əndə, -madan, -mədən, -kən şəkilçiləri ilə düzəlir, hərəkətin tərzini və ya zamanını bildirir və zərf kimi işlənir: gülərək danışdı, evə gələndə gördü, oxuyub yatdı.
Qaydalar
- 1Təsriflənməyən formalar şəxsə və zamana görə dəyişmir, cümlədə xəbər ola bilmir; üç növü var: məsdər, feili sifət, feili bağlama.
- 2Məsdər -maq, -mək şəkilçisi ilə düzəlir, işin adını bildirir və isim kimi işlənir, hallana bilir: oxumaq, gəlmək, oxumağı.
- 3Feili sifət -an/-ən, -mış/-miş, -acaq/-əcək, -dığı/-diyi, -malı şəkilçiləri ilə düzəlir, əşyanı təyin edir (sifət kimi): oxuyan uşaq, yazılmış məktub.
- 4Feili bağlama -ıb/-ib, -araq/-ərək, -anda/-əndə, -madan/-mədən, -kən şəkilçiləri ilə düzəlir, hərəkətin tərzini/zamanını bildirir (zərf kimi): gülərək, gələndə, oxuyub.
- 5Məsdər ismin, feili sifət sifətin, feili bağlama isə zərfin əlamətini daşıyır; lakin hamısı eyni zamanda feil mənası saxlayır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin