Köməkçi nitq hissələri
Qoşma, bağlayıcı, ədat, modal söz və nida
Köməkçi nitq hissələrinin müstəqil leksik mənası yoxdur; onlar tək başına cümlə üzvü olmur, sözlər və ya cümlələr arasında əlaqə yaradır, yaxud sözə əlavə məna çaları verir. Köməkçi nitq hissələri beş növə ayrılır: qoşma, bağlayıcı, ədat, modal söz və nida. Qoşma isimdən və ya əvəzlikdən sonra gəlib müəyyən hal tələb edir (ilə, üçün, kimi, qədər, görə, sarı, ötrü, -dək, -can). Bağlayıcı həmcins üzvləri və cümlələri bir-birinə bağlayır (və, həm, amma, lakin, ancaq, ya, çünki, ki, əgər). Ədat sözə və ya cümləyə əlavə məna çaları verir (məhz, ən, lap, daha, belə, də/da, axı, məgər, kaş, bəs). Modal söz danışanın söylədiyinə münasibətini bildirir (gərək, bəlkə, yəqin, əlbəttə, şübhəsiz, deməli, məncə, görünür). Nida isə hiss-həyəcanı ifadə edir (oh, ah, ay, vay, afərin, ura). Məsələn: «Mən sənin üçün gəlmişəm» cümləsində «üçün» qoşma, «Hava soyuq idi, lakin günəş çıxmışdı» cümləsində «lakin» bağlayıcıdır.
Qaydalar
- 1Köməkçi nitq hissələrinin müstəqil leksik mənası yoxdur, tək başına cümlə üzvü olmur, sözlər və ya cümlələr arasında əlaqə yaradır, yaxud məna çaları verir.
- 2Köməkçi nitq hissələrinin 5 növü var: qoşma, bağlayıcı, ədat, modal söz, nida.
- 3Qoşma isimdən/əvəzlikdən sonra gəlib hal tələb edir (ilə, üçün, kimi, qədər, görə); bağlayıcı isə həmcins üzvləri və cümlələri bağlayır (və, amma, lakin, çünki, ki).
- 4Ədat sözə əlavə məna çaları verir (məhz, ən, lap, daha, də/da, axı, məgər); modal söz danışanın münasibətini bildirir (bəlkə, yəqin, əlbəttə, deməli, görünür).
- 5Nida hiss-həyəcan bildirir (oh, ah, ay, vay, afərin, ura) və cümlədə adətən vergüllə ayrılır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin