Vakuumda və qazlarda elektrik cərəyanı

Vakuumda sərbəst yük daşıyıcısı olmadığı üçün adi halda cərəyan keçmir. Lakin metal katod qızdırıldıqda ondan elektronlar çıxır — bu hadisə termoelektron emissiya adlanır; çıxan elektronlar anoda doğru hərəkət edərək vakuumda cərəyan yaradır. Vakuum diodu məhz bu prinsiplə işləyir və cərəyanı yalnız bir istiqamətdə (anod müsbət olduqda) keçirir. Qazlar normal şəraitdə dielektrikdir, çünki neytral molekullardan ibarətdir. İstilik, yüksək gərginlik və ya şüalanma qazı ionlaşdırdıqda müsbət ionlar, mənfi ionlar və elektronlar yaranır və qaz cərəyan keçirməyə başlayır. Əgər boşalma yalnız xarici ionlaşdırıcı təsir etdikdə davam edirsə, ona qeyri-müstəqil boşalma; öz-özünə davam edirsə, müstəqil boşalma deyilir. Məsələn: ildırım — təbiətdəki müstəqil qaz boşalmasının (qığılcım boşalmasının) nümunəsidir.