Elektromaqnit və maddələrin maqnit xassələri
Solenoid, elektromaqnit, tətbiqləri və maqnit nüfuzluğu
Cərəyanlı sarğacın (solenoidin) daxilində maqnit sahəsi yaranır; sarğacın içərisinə dəmir nüvə qoyulduqda sahə kəskin güclənir və elektromaqnit alınır. Elektromaqnitin maqnit sahəsini gücləndirmək üçün cərəyanı və sarğı (dolaq) sayını artırmaq, həmçinin dəmir nüvə əlavə etmək olar. Elektromaqnitlər elektrik zəngi, rele, qaldırıcı kran və elektrik mühərriki kimi cihazlarda istifadə olunur. Maddələr maqnit sahəsinə fərqli reaksiya verir; bunu maqnit nüfuzluğu μ xarakterizə edir: ferromaqnitlər (dəmir, nikel — μ ≫ 1) sahəni güclü artırır, paramaqnitlər (μ bir qədər > 1) zəif artırır, diamaqnitlər (μ bir qədər < 1) isə zəiflədir. Nüvəli sarğacda induksiya B = μ·B₀ düsturu ilə hesablanır, burada B₀ — nüvəsiz (boş) sarğacın induksiyasıdır. Məsələn: B₀ = 0,002 T və μ = 300 olduqda B = 300·0,002 = 0,6 T.
Qaydalar
- 1Elektromaqnit — içərisinə dəmir nüvə qoyulmuş cərəyanlı sarğacdır.
- 2Sahəni cərəyanı, sarğı sayını və dəmir nüvəni artırmaqla gücləndirmək olar.
- 3Maqnit nüfuzluğu μ: ferromaqnit (μ ≫ 1), paramaqnit (μ > 1), diamaqnit (μ < 1).
- 4Nüvəli sarğacda induksiya: B = μ·B₀.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin