Generator və elektrik mühərrikinin iş prinsipi

Elektrik generatoru mexaniki enerjini elektrik enerjisinə çevirən qurğudur və elektromaqnit induksiya hadisəsinə əsaslanır. Maqnit sahəsində fırlanan çərçivədən (sarğacdan) keçən maqnit axını Φ = B·S·cosα fasiləsiz dəyişdiyi üçün çərçivədə induksiya cərəyanı yaranır; çərçivə tam dövr etdikdə cərəyanın istiqaməti dövri olaraq dəyişir, yəni dəyişən cərəyan alınır. Elektrik mühərriki isə əksinə, elektrik enerjisini mexaniki enerjiyə çevirir və maqnit sahəsində cərəyanlı çərçivəyə təsir edən Amper qüvvəsinə (F = B·I·l) əsaslanır: çərçivənin əks tərəflərinə yönəlmiş qüvvələr cüt yaradaraq onu fırladır. Hər iki qurğunun əsas hissələri induktor (maqnit sahəsi mənbəyi) və yakordur (sarğac). Beləliklə generator və mühərrik bir-birinin tərs hadisələri üzərində qurulub. Məsələn: B = 0,5 T sahədə uzunluğu l = 0,2 m olan çərçivə tərəfindən I = 4 A cərəyan keçirsə, bir tərəfə təsir edən Amper qüvvəsi F = B·I·l = 0,5·4·0,2 = 0,4 N olur və bu qüvvə çərçivəni fırladır.