← Mövzulara
g9f-3.1· Fəsil 3: İşıq hadisələri· ~12 dəq
İşığın yayılması və qayıtması
Düzxətli yayılma, qayıtma qanunu və müstəvi güzgü
İşıq mənbələri öz işığını ətrafa yayır və bircins mühitdə işıq düz xətt boyunca yayılır. Bu xassə kölgənin, yarımkölgənin, həmçinin Günəş və Ay tutulmalarının əmələ gəlməsini izah edir. Vakuumda işığın sürəti c ≈ 3·10⁸ m/s-dir. İşıq səthə düşdükdə qayıtma qanununa tabe olur: düşmə bucağı qayıtma bucağına bərabərdir (hər iki bucaq səthə endirilmiş normaldan ölçülür), düşən şüa, qayıdan şüa və normal eyni müstəvidə yerləşir. Müstəvi güzgüdə xəyal düz, mövhumi (xəyali), cisim boyda olur və güzgüdən cisim qədər aralı görünür. Məsələn: işıq səthə normalı ilə 30° bucaq altında düşürsə, qayıtma bucağı da 30° olur, düşən və qayıdan şüa arasındakı bucaq isə 60°-dir.
Qaydalar
- 1Bircins mühitdə işıq düz xətt boyunca yayılır (kölgə, tutulmalar).
- 2Vakuumda işıq sürəti c ≈ 3·10⁸ m/s.
- 3Qayıtma qanunu: düşmə bucağı = qayıtma bucağı (normaldan ölçülür).
- 4Müstəvi güzgüdə xəyal: düz, mövhumi, cisim boyda, güzgüdən cisim qədər aralı.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin