İşığın sınması
Sınma qanunu, sındırma əmsalı və tam daxili qayıtma
İşıq bir şəffaf mühitdən digərinə keçdikdə öz istiqamətini dəyişir — bu hadisəyə işığın sınması deyilir. Sınma qanununa görə düşmə bucağının sinusunun sınma bucağının sinusuna nisbəti sabitdir: n = sinα/sinβ, burada α — düşmə, β — sınma bucağıdır. Mühitin mütləq sındırma əmsalı n = c/v düsturu ilə təyin olunur, burada v — həmin mühitdə işığın sürətidir; n nə qədər böyükdürsə, mühit bir o qədər optik sıxdır. İşıq optik seyrək mühitdən sıx mühitə keçdikdə normala yaxınlaşır, sıx mühitdən seyrək mühitə keçdikdə isə normadan uzaqlaşır. Sıx mühitdən seyrək mühitə keçərkən düşmə bucağı müəyyən limit bucağından böyük olarsa, işıq tamamilə geri qayıdır — buna tam daxili qayıtma deyilir. Məsələn: mühitdə işıq sürəti v = 2·10⁸ m/s olarsa, n = c/v = 3·10⁸/2·10⁸ = 1,5 alınır.
Qaydalar
- 1Sınma qanunu: n = sinα/sinβ (α — düşmə, β — sınma bucağı).
- 2Mütləq sındırma əmsalı: n = c/v (v — mühitdə işıq sürəti).
- 3Sıx mühitə keçəndə şüa normala yaxınlaşır, seyrək mühitə keçəndə uzaqlaşır.
- 4Tam daxili qayıtma yalnız sıx mühitdən seyrək mühitə keçəndə baş verir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin