Maddə miqdarı, mol və qaz qanunları
Molyar kütlə, maddə miqdarı (n = m/M = N/Nₐ = V/Vm), Avoqadro qanunu, molyar həcm, qazların sıxlığı və nisbi sıxlığı, kütlə payı
Maddə miqdarı (n) molla ölçülür və üç düsturla tapıla bilər: kütlə ilə n = m/M, zərrəcik sayı ilə n = N/Nₐ, qazın həcmi ilə (normal şəraitdə) n = V/Vm. Burada M — molyar kütlə (g/mol, nisbi molekul kütləsi ilə eyni rəqəm), Nₐ = 6,02·10²³ 1/mol — Avoqadro ədədi, Vm = 22,4 l/mol — normal şəraitdə (n.ş.) istənilən qazın molyar həcmidir. Avoqadro qanununa görə eyni şəraitdə bərabər həcmli qazlarda bərabər sayda molekul olur. Qazın bir başqa qaza görə nisbi sıxlığı D = M₁/M₂ kimi tapılır, buradan naməlum qazın molyar kütləsini hesablamaq olar: M₁ = D·M₂ (havaya görə M₂ = 29). Maddədə elementin kütlə payı: ω(E) = (n·Aᵣ(E))/M(maddə)·100%. Məsələn: 88 q CO₂-də maddə miqdarı n = m/M = 88/44 = 2 mol, n.ş.-də həcmi V = n·Vm = 2·22,4 = 44,8 l olar.
Qaydalar
- 1n = m/M = N/Nₐ = V/Vm
- 2Nₐ = 6,02·10²³ 1/mol; Vm = 22,4 l/mol (n.ş.)
- 3Nisbi sıxlıq: D = M₁/M₂ → M₁ = D·M₂ (havaya görə M₂ = 29)
- 4Qazın sıxlığı (n.ş.): ρ = M/Vm = M/22,4 (q/l)
- 5Elementin kütlə payı: ω(E) = n·Aᵣ(E)/M · 100%
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin