Kimya — Abituriyent (I qrup)

Ali məktəbə qəbul (DİM blok, I ixtisas qrupu) üçün kimya: ümumi kimya, kimyəvi reaksiyalar, məhlullar və hesablamalar, qeyri-üzvi və üzvi kimya — 5 fəsil, 16 mövzu.

Fəsil 1: Ümumi kimya

egc-1.1

Atomun quruluşu və Dövri qanun

Atomun tərkibi, izotoplar, elektron konfiqurasiyası, Mendeleyevin dövri qanunu, valentlik və oksidləşmə dərəcəsi

✓ hazır
egc-1.2

Kimyəvi rabitə və maddələrin quruluşu

Kovalent, ion, metal və hidrogen rabitəsi, kristal qəfəslər, valentlik və oksidləşmə dərəcəsi

✓ hazır
egc-1.3

Maddə miqdarı, mol və qaz qanunları

Molyar kütlə, maddə miqdarı ($n = \frac{m}{M} = \frac{N}{N_a} = \frac{V}{V_m}$), Avoqadro qanunu, molyar həcm, qazların sıxlığı və nisbi sıxlığı, kütlə payı

✓ hazır

Fəsil 2: Kimyəvi reaksiyalar

egc-2.1

Reaksiyaların təsnifatı və tənlikləşdirmə

Reaksiya növləri, ekzo/endotermik proseslər, tənliklərin əmsallaşdırılması və ion mübadilə reaksiyalarının getmə şərtləri

✓ hazır
egc-2.2

Reaksiya sürəti və kimyəvi tarazlıq

Reaksiya sürətinə təsir edən amillər, kütlələrin təsiri qanunu, Vant-Hoff qaydası və Le-Şatelye prinsipi

✓ hazır
egc-2.3

Oksidləşmə-reduksiya reaksiyaları

Oksidləşmə dərəcəsi, oksidləşdirici və reduksiyaedici, elektron balansı, elektroliz və metalların aktivlik sırası.

✓ hazır
egc-2.4

Termokimya və reaksiyanın istilik effekti

Ekzo- və endotermik reaksiyalar, termokimyəvi tənliklər, reaksiyanın istilik effekti ($Q$, $\Delta H$), Hess qanunu və əmələgəlmə istiliyi üzrə hesablamalar

✓ hazır

Fəsil 3: Məhlullar və hesablamalar

egc-3.1

Məhlullar və qatılıq

Maddənin kütlə payı, molyar qatılıq, həll olma, məhlulların qarışdırılması və durulaşdırılması, kristalhidratlar.

✓ hazır
egc-3.2

Tənlik üzrə hesablamalar (stexiometriya)

Reaksiya tənliyi əsasında kütlə, həcm və maddə miqdarı; çıxım faizi və artıqlıq

✓ hazır
egc-3.3

Elektrolitik dissosiasiya, turşu-əsas və hidroliz

Güclü və zəif elektrolitlər, ion tənlikləri, pH və mühit, indikatorlar, duzların hidrolizi və neytrallaşma

✓ hazır
egc-3.4

Hidrogen göstəricisi (pH) və mühitin reaksiyası

Suyun ion hasili, hidrogen göstəricisi $pH = -\lg[H^+]$, turş, neytral və qələvi mühit, indikatorların rəng dəyişməsi və pH üzrə hesablamalar

✓ hazır

Fəsil 4: Qeyri-üzvi kimya

egc-4.1

Qeyri-metallar və birləşmələri

Hidrogen, oksigen, halogenlər, kükürd, azot, fosfor, karbon və silisium; alınması, xassələri və tipik reaksiyaları

✓ hazır
egc-4.2

Metallar və birləşmələri

Metalların ümumi xassələri, aktivlik sırası, qələvi və qələvi-torpaq metallar, alüminium və amfoterlik, dəmir ($\text{Fe}^{2+}$/$\text{Fe}^{3+}$), korroziya

✓ hazır
egc-4.3

Qeyri-üzvi birləşmələrin əsas sinifləri

Oksidlər, turşular, əsaslar, duzlar: təsnifat, xassələr, genetik əlaqə və adlandırma

✓ hazır
egc-4.4

Elektroliz və metalların korroziyası

Ərinti və məhlulların elektrolizi, katod-anod prosesləri, Faradey qanunu üzrə hesablama, kimyəvi və elektrokimyəvi korroziya və metalların qorunması

✓ hazır

Fəsil 5: Üzvi kimya

egc-5.1

Karbohidrogenlər

Alkanlar, alkenlər, alkinlər və arenlər: homoloji sıra, izomerlik, tipik reaksiyalar və Markovnikov qaydası

✓ hazır
egc-5.2

Spirtlər, aldehidlər və karbon turşuları

Funksional qruplar ($-\text{OH}$, $-\text{CHO}$, $-\text{COOH}$), oksidləşmə zənciri spirt$\rightarrow$aldehid$\rightarrow$turşu və gümüş güzgüsü reaksiyası

✓ hazır
egc-5.3

Esterlər, yağlar və karbohidratlar

Esterləşmə və esterlər, yağlar (triqliseridlər) və sabunlaşma, mono-/di-/polisaxaridlər və qlükozanın reaksiyaları

✓ hazır
egc-5.4

Azotlu üzvi birləşmələr və polimerlər

Aminlər (anilin), amin turşuları və amfoterlik, peptid rabitəsi və zülallar, polimerləşmə və polikondensləşmə

✓ hazır
egc-5.5

Aromatik karbohidrogenlər — benzol

Benzolun quruluşu və aromatik halqa, arenlərin homoloji sırası, əvəzetmə (halogenləşmə, nitrolaşma) və yandırma reaksiyaları, toluol və üzvi yanma hesablamaları

✓ hazır
egc-5.6

Amin turşuları və zülallar

Amin turşularının quruluşu və amfoterliyi, funksional qruplar ($-\text{NH}_2$ və $-\text{COOH}$), peptid rabitəsi, zülalların əmələ gəlməsi, denaturasiya və keyfiyyət reaksiyaları

✓ hazır