← Mövzulara
egc-2.3· Fəsil 2: Kimyəvi reaksiyalar· ~14 dəq

Oksidləşmə-reduksiya reaksiyaları

Oksidləşmə dərəcəsi, oksidləşdirici və reduksiyaedici, elektron balansı, elektroliz və metalların aktivlik sırası.

Oksidləşmə-reduksiya (redoks) reaksiyalarında atomların oksidləşmə dərəcəsi dəyişir: oksidləşmə zamanı atom elektron verir (oksidləşmə dərəcəsi artır), reduksiya zamanı isə elektron alır (oksidləşmə dərəcəsi azalır). Elektron verən maddə reduksiyaedici, elektron alan maddə isə oksidləşdiricidir. Elektron balansı üsulunda verilən və alınan elektronların sayı bərabərləşdirilərək əmsallar tapılır. Misal: 2Na + Cl₂ → 2NaCl reaksiyasında Na⁰ → Na⁺¹ (1 e⁻ verir, reduksiyaedici), Cl⁰ → Cl⁻¹ (1 e⁻ alır, oksidləşdirici).

Qaydalar

  1. 1Sadə maddədə atomun oksidləşmə dərəcəsi 0-dır; ionda isə ionun yükünə bərabərdir.
  2. 2Hidrogen adətən +1 (hidridlərdə −1), oksigen adətən −2 (peroksidlərdə −1, OF₂-də +2); birləşmədə oksidləşmə dərəcələrinin cəbri cəmi sıfırdır.
  3. 3Oksidləşmə = elektron vermə (oks. dərəcəsi artır) → reduksiyaedici; reduksiya = elektron alma (oks. dərəcəsi azalır) → oksidləşdirici.
  4. 4Elektron balansında verilən elektronların ümumi sayı alınanların ümumi sayına bərabər olmalıdır.
  5. 5Aktivlik sırasında metal nə qədər sola yaxındırsa, bir o qədər güclü reduksiyaedicidir və duzunun məhlulundan sağdakı metalı sıxışdırır.

Məşq

10 asan · 10 orta · 10 çətin

AsanOrtaÇətinQarışıq