← Mövzulara
egc-3.2· Fəsil 3: Məhlullar və hesablamalar· ~14 dəq
Tənlik üzrə hesablamalar (stexiometriya)
Reaksiya tənliyi əsasında kütlə, həcm və maddə miqdarı; çıxım faizi və artıqlıq
Stexiometriya reaksiya tənliyindəki əmsallar (mol nisbəti) əsasında maddələrin kütlə, həcm və miqdarını hesablamağa imkan verir. Əvvəlcə tənliyi mütləq tarazlaşdırın, sonra verilən maddənin mol miqdarını tapın (n = m/M və ya n = V/Vm), tənlik üzrə axtarılan maddənin molunu nisbətlə hesablayın və nəticəni kütləyə/həcmə çevirin. Misal: 12 q karbonun yanması C + O₂ → CO₂. n(C) = 12/12 = 1 mol, nisbət 1:1, ona görə n(CO₂) = 1 mol, V(CO₂) = 1·22,4 = 22,4 l. Çıxım faizi η = (praktik kütlə / nəzəri kütlə)·100%. Reagent artıqlığında hesablama çatışmayan (tam reaksiyaya girən) maddəyə görə aparılır.
Qaydalar
- 1Hesablamadan əvvəl tənliyi mütləq tarazlaşdırın və əmsallar üzrə mol nisbətini yazın.
- 2n = m/M (kütlə üçün), n = V/Vm (n.ş. qaz üçün, Vm = 22,4 l/mol).
- 3Eyni şəraitdə qazların həcm nisbəti onların mol (əmsal) nisbətinə bərabərdir.
- 4Çıxım faizi: η = (praktiki məhsul / nəzəri məhsul)·100%; praktiki = nəzəri·η/100.
- 5İki reagent verildikdə hesablama çatışmayan (tam sərf olunan) maddəyə görə aparılır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin