← Mövzulara
eg1-1.5· Fəsil 1: Ədədlər və ifadələr· ~14 dəq

Mətn (söz) məsələləri: hərəkət, iş və qarışıq

Hərəkət, birgə iş, qarışıq və faiz tətbiqi məsələlərinin tənliklə qurulması və həlli.

Mətn məsələlərində məqsəd real vəziyyəti dəyişən təyin edib tənliyə çevirməkdir. Hərəkət məsələlərində əsas əlaqə s=v·t-dir; əks istiqamətdə yaxınlaşma sürəti sürətlərin cəmi, eyni istiqamətdə isə fərqidir; çay məsələsində axın boyu sürət (v+u), axına qarşı (v−u) olur. Birgə iş məsələlərində bütün iş 1 qəbul edilir, hər işçinin məhsuldarlığı vahid zamanda gördüyü hissədir və məhsuldarlıqlar toplanır: 1/t₁+1/t₂=1/t. Qarışıq və məhlul məsələlərində saf maddənin kütləsi qorunur. Misal: bir hovuzu birinci boru 6 saata, ikincisi 12 saata doldurur; birgə bir saatda 1/6+1/12=3/12=1/4 hissə dolur, deməli hovuz 4 saata dolar.

Qaydalar

  1. 1Hərəkət: s=v·t; yaxınlaşma sürəti = v₁+v₂, uzaqlaşma = |v₁−v₂|.
  2. 2Çay: axın boyu sürət = v+u, axına qarşı = v−u (u — axın sürəti).
  3. 3İş: bütün iş = 1; məhsuldarlıq = 1/t; birgə işdə məhsuldarlıqlar toplanır.
  4. 4Qarışıqda saf maddə = kütlə·qatılıq/100 saxlanılır.
  5. 5Naməlumu dəyişən kimi seç, şərti tənliyə çevir, sonra cavabı yoxla.

Məşq

15 asan · 15 orta · 15 çətin