Azərbaycanın coğrafi mövqeyi və relyefi
Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, sahəsi və sərhədləri, ən şimal/cənub/şərq/qərb nöqtələri, relyef vahidləri (Böyük Qafqaz, Kiçik Qafqaz, Kür-Araz ovalığı, Naxçıvan, Talış dağları, Lənkəran ovalığı), geoloji quruluş və faydalı qazıntılar
Azərbaycan Respublikası Cənubi Qafqazın (Cənub-Qərbi Asiya ilə Şərqi Avropanın qovuşduğu) şərqində, Xəzər dənizinin qərb sahilində yerləşir. Ölkənin sahəsi təxminən 86,6 min km²-dir. Quru sərhədləri beş dövlətlə — şimalda Rusiya, şimal-qərbdə Gürcüstan, qərbdə Ermənistan, cənubda İran və cənub-qərbdə (Naxçıvan vasitəsilə) Türkiyə ilə keçir; şərqdən Xəzər dənizi ilə əhatə olunur. Xəzər dünyanın ən böyük gölü (qapalı su hövzəsi) olduğu üçün ona dəniz desələr də, əslində göldür. Azərbaycanın əsas relyef vahidləri bunlardır: şimalda Böyük Qafqaz dağları — ölkənin ən yüksək zirvəsi Bazardüzü (4466 m) buradadır; qərbdə Kiçik Qafqaz dağları; mərkəzdə ölkənin əsas düzənliyi olan Kür-Araz ovalığı; cənub-qərbdə Naxçıvan Muxtar Respublikasının dağlıq ərazisi; cənub-şərqdə isə Talış dağları və onların ətəyindəki Lənkəran ovalığı yerləşir. Xəzəryanı ərazilərin (məsələn, Lənkəran-Astara və Abşeron) bir hissəsi okean səviyyəsindən aşağıda, dəniz səviyyəsindən aşağıda yerləşir. Geoloji quruluşuna görə Azərbaycan faydalı qazıntılarla, xüsusən neft və təbii qazla zəngindir; əsas neft-qaz yataqları Abşeron yarımadası, Xəzərin Azərbaycan sektoru və Kür çökəkliyi ilə bağlıdır.
Qaydalar
- 1Azərbaycanın sahəsi təxminən 86,6 min km²-dir; ölkə Cənubi Qafqazda, Xəzər dənizinin qərb sahilində yerləşir.
- 2Quru sərhədləri 5 dövlətlə keçir: Rusiya (şimal), Gürcüstan (şimal-qərb), Ermənistan (qərb), İran (cənub), Türkiyə (Naxçıvan vasitəsilə, cənub-qərb); şərqdə Xəzər dənizi.
- 3Ölkənin ən yüksək zirvəsi Böyük Qafqazdakı Bazardüzü dağıdır (4466 m).
- 4Əsas relyef vahidləri: Böyük Qafqaz, Kiçik Qafqaz, Kür-Araz ovalığı (əsas düzənlik), Naxçıvan dağlıq ərazisi, Talış dağları və Lənkəran ovalığı.
- 5Xəzər dünyanın ən böyük gölüdür; onun səviyyəsi Dünya okeanından aşağıdadır, ona görə Xəzəryanı bəzi düzənliklər mütləq hündürlüyü mənfi olan ərazilərdir.
- 6Azərbaycan faydalı qazıntılarla zəngindir; əsas sərvəti neft və təbii qazdır (Abşeron, Xəzərin Azərbaycan sektoru, Kür çökəkliyi).
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin