Qarabağ münaqişəsi: başlanğıcdan 44 günlük müharibəyə
1988-ci il Dağlıq Qarabağ tələbi, 1992–1994 Birinci Qarabağ müharibəsi, Xocalı soyqırımı (26 fevral 1992), 1994 Bişkək atəşkəsi, işğalın nəticələri (20% ərazi, 1 milyon qaçqın), 2020-ci il 44 günlük İkinci Qarabağ müharibəsi (27 sentyabr–10 noyabr), Şuşanın azad olunması (8 noyabr 2020), üçtərəfli bəyanat, 2023-cü il antiterror tədbirləri.
Qarabağ münaqişəsi 1988-ci ildə Sovet İttifaqının tənəzzülü fonunda başladı: Ermənistan SSR-nin Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətinin Ermənistana birləşdirilməsi tələbi qarşıdurmanın alovlanmasına səbəb oldu. 1991–1994-cü illər Birinci Qarabağ müharibəsində Ermənistan silahlı qüvvələri Azərbaycan ərazisinin təxminən 20 faizini — Dağlıq Qarabağı və ətraf 7 rayonu işğal etdi; 1992-ci il fevralın 25–26-da törədilən Xocalı soyqırımında 613 dinc sakin həlak oldu. 1994-cü il mayın 12-də qüvvəyə minən Bişkək protokolu əsasında əldə olunan atəşkəs müharibəni dayandırdı, lakin 1 milyondan çox azərbaycanlı qaçqın və məcburi köçkünə çevrildi. 2020-ci il sentyabrın 27-də başlayan İkinci Qarabağ müharibəsində (44 günlük Vətən müharibəsi) Azərbaycan Ordusu işğal altındakı əraziləri azad etdi; noyabrın 8-də Şuşa şəhəri azad olundu. Noyabrın 9–10-da imzalanan üçtərəfli bəyanat (Azərbaycan, Rusiya, Ermənistan) atəşkəsi rəsmiləşdirdi. 2023-cü il sentyabrın 19–20-də antiterror tədbirləri ilə Azərbaycan ərazi bütövlüyünü tam bərpa etdi.
Məsələn: Xocalı soyqırımında həlak olanların sayı 613 nəfərdir, o cümlədən 63 uşaq və 106 qadın.
Qaydalar
- 1Qarabağ münaqişəsi 1988-ci ildə Dağlıq Qarabağın Ermənistana birləşdirilməsi tələbi ilə başladı.
- 2Xocalı soyqırımı 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə törədildi; 613 dinc sakin, o cümlədən 63 uşaq və 106 qadın həlak oldu.
- 31994-cü il Bişkək protokolu (mayın 12) atəşkəsi rəsmiləşdirdi; Azərbaycanın ~20% ərazisi işğal altında qaldı, 1 milyondan çox azərbaycanlı qaçqına çevrildi.
- 4İkinci Qarabağ müharibəsi (44 günlük) 2020-ci il 27 sentyabr–10 noyabr tarixlərini əhatə edir; Şuşa noyabrın 8-də azad olundu.
- 52023-cü il sentyabrın 19–20-də keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycan Qarabağda ərazi bütövlüyünü tam bərpa etdi.
Məşq
15 asan · 15 orta · 15 çətin