Ədəbi növlər və janrlar
Üç ədəbi növ — epik, lirik, dramatik — və onların əsas janrları: dastan, nağıl, təmsil, hekayə, povest, roman, poema (epik); qəzəl, qəsidə, rübai, qoşma, gəraylı, bayatı, sonet (lirik); faciə, komediya, dram (dramatik).
Bədii ədəbiyyat həyat hadisələrini əks etdirmə üsuluna görə üç ədəbi növə bölünür: epik, lirik və dramatik. Epik növ əhvalat-süjet üzərində qurulur, hadisələri nəql edir və buraya dastan, nağıl, təmsil, hekayə, povest, roman, poema kimi janrlar daxildir. Lirik növ insanın daxili hiss və duyğularını, həyəcanlarını ifadə edir; onun janrları qəzəl, qəsidə, rübai, qoşma, gəraylı, bayatı, mənzumə və sonetdir. Dramatik növ səhnədə tamaşa üçün yazılır, hadisə qəhrəmanların dialoqu və hərəkəti vasitəsilə açılır; əsas janrları faciə (tragediya), komediya və dramdır. Hər növ özünəməxsus təsvir vasitələri və quruluşu ilə seçilir, lakin bəzən bir əsərdə bir neçə növün əlamətləri birləşə bilər (məsələn, poema lirik-epik səciyyə daşıyır). Nümunə: Füzulinin «Leyli və Məcnun» əsəri epik növün poema janrına, «qəzəlləri» isə lirik növə aiddir.
Qaydalar
- 1Üç ədəbi növ var: epik (əhvalat-süjet, nəql), lirik (hiss-duyğu) və dramatik (səhnə üçün).
- 2Epik janrlar: dastan, nağıl, təmsil, hekayə, povest, roman, poema.
- 3Lirik janrlar: qəzəl, qəsidə, rübai, qoşma, gəraylı, bayatı, mənzumə, sonet.
- 4Dramatik janrlar: faciə (tragediya), komediya, dram.
- 5Təmsil ibrətamiz, alleqorik (çox vaxt heyvan obrazları ilə) əsərdir və epik növə aiddir.
- 6Poema lirik-epik səciyyəli iri həcmli əsərdir; qəzəl isə əruz vəznində yazılan lirik janrdır.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin