Folklor janrları

Şifahi xalq ədəbiyyatı (folklor) müəllifi məlum olmayan, yəni anonim şəkildə xalq tərəfindən yaradılan, ağızdan-ağıza, şifahi yolla yaranıb yayılan və buna görə də müxtəlif variantları olan söz sənətidir. Onun ən geniş yayılmış lirik janrı bayatıdır: bayatı yeddi hecalı, dörd misralı olur və aaba qafiyə quruluşuna malikdir, məhəbbət, qəm-qüssə və qürbət duyğularını ifadə edir. Atalar sözü xalqın əsrlərlə topladığı təcrübədən doğan qısa, müdrik nəticə-hökmdür; məsəl isə obrazlı ifadə, tapmaca gizlədilmiş əşyanı tapmağı tələb edən janrdır. Epik janrlardan nağıl (sehrli, heyvanlar haqqında və məişət nağılları) çox vaxt «Biri var idi, biri yox idi» formulu ilə başlayır, lətifə isə gülüş doğuran qısa əhvalatdır (Molla Nəsrəddin lətifələri). Aşıq sənəti sazla ifa olunan el sənətkarlığıdır və qoşma, gəraylı, təcnis, divani kimi şeir şəkilləri ilə təmsil olunur; XIX-XX əsrlərin görkəmli aşığı Aşıq Ələsgərdir. Mərasim folkloruna isə əkinçiliklə bağlı holavar, sayaçı sözü, uşaqlar üçün layla, oxşama və yas mərasimində deyilən ağı daxildir. Nümunə: «İlanın ağına da lənət, qarasına da» — atalar sözü qısa müdrik hökmdür, bayatı isə şeir şəklində, dörd misralı lirik janrdır.