Molla Pənah Vaqif və XVIII əsr
XVIII əsr Azərbaycan poeziyasının görkəmli nümayəndəsi Molla Pənah Vaqifin həyatı, vəzir-şair fəaliyyəti, realist şeirin əsasını qoyması, heca vəznində qoşma və gəraylıları, dünyəvi-nikbin lirikası, habelə müasiri Molla Vəli Vidadi ilə yaradıcılıq fərqlərinin öyrənilməsi.
Molla Pənah Vaqif (1717-1797) XVIII əsr Azərbaycan ədəbiyyatının ən böyük şairi və Azərbaycan poeziyasında realist şeirin əsasını qoyan sənətkardır. O, Qarabağ xanlığında İbrahimxəlil xanın baş vəziri vəzifəsini tutmuş, buna görə ədəbiyyat tarixinə «vəzir-şair» kimi daxil olmuşdur. Vaqif şeirlərini ərəb-fars əruzunda deyil, xalqa yaxın sadə dildə, heca vəznində — qoşma, gəraylı və müxəmməs şəklində yazmışdır. Onun yaradıcılığında dünyəvilik, real gözəllik, həyat sevinci və nikbin əhval-ruhiyyə əsas yer tutur; məşhur qoşması «Bayram oldu, heç bilmirəm neyləyim» bu nikbinliyin parlaq nümunəsidir. Vaqifin müasiri Molla Vəli Vidadi (1709-1809) isə daha çox qəmli, kədərli və həzin lirika yaratmış, «Müsibətnamə» poemasını və məşhur «Durnalar» şeirini qələmə almışdır. Beləliklə, Vaqif nikbin və şən, Vidadi isə qəmli və həzin əhval-ruhiyyəli şair kimi bir-birindən fərqlənir. Nümunə: «Bayram oldu, heç bilmirəm neyləyim» misrası ilə başlayan əsər Vaqifə məxsus nikbin qoşmadır, qəmli «Durnalar» isə Vidadinindir.
Qaydalar
- 1Molla Pənah Vaqif (1717-1797) Azərbaycan poeziyasında realist şeirin əsasını qoyan sənətkardır; dünyəvi gözəllik, real həyat və həyat sevinci onun yaradıcılığının əsas mövzusudur.
- 2Vaqif Qarabağ xanlığında İbrahimxəlil xanın baş vəziri olmuş, buna görə «vəzir-şair» adlandırılmışdır; 1797-ci ildə Şuşada Qacar tərəfindən edam edilmişdir.
- 3Vaqif əsərlərini heca vəznində — qoşma, gəraylı və müxəmməs şəklində, sadə, xalq dilinə yaxın bir üslubda yazmışdır.
- 4Vaqifin məşhur şeirləri: «Bayram oldu, heç bilmirəm neyləyim» (qoşma), «Hayıf ki, yoxdur», «Görmədim», «Pəri».
- 5Vaqifin müasiri Molla Vəli Vidadi (1709-1809) qəmli, həzin lirika yaratmışdır; onun məşhur əsərləri «Müsibətnamə» (poema) və «Durnalar»dır.
- 6Vaqif nikbin və şən, Vidadi isə qəmli və həzin əhval-ruhiyyəli şairdir; bu, onların yaradıcılığını fərqləndirən əsas cəhətdir.
Məşq
10 asan · 10 orta · 10 çətin